Σε πλήρη αδιέξοδο φαίνεται να οδηγείται η συνεχιζόμενη αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και φαρμακοβιομηχανίας όπως φάνηκε και στο 3rd SFEE Summit 2026.
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, οι συμμετέχοντες έγιναν μάρτυρες ενός ακόμη επεισοδίου της διαμάχης κυβέρνησης και φαρμακοβιομηχανίας, με το πικρό χιούμορ να επιστρατεύεται για να μετριάσει το κλίμα απογοήτευσης που επικρατούσε. Την ώρα που βρίσκονταν στο πάνελ ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου, Μιχάλης Χειμώνας, μαζί με τον σύμβουλο επικοινωνίας και επικεφαλής της Perception Communication Consulting, Τάσο Γκοτσόπουλο, πέρασαν μπροστά από τους επίσημους σηκώνοντας ένα λευκό πανό με το μήνυμα «Στηρίξτε την Φαρμακευτική Καινοτομία».
Σκοπός τους; Να παρακινήσουν τον υπουργό να ικανοποιήσει τα χρόνια φλέγοντα αιτήματα της φαρμακοβιομηχανίας με αιχμή το σύστημα υποχρεωτικών επιστροφών (clawback), καθώς όπως είπαν, ο κ. Γεωργιάδης συνήθως ανταποκρίνεται θετικά στις επισκέψεις του στα νοσοκομεία, όταν διαμαρτύρονται οι υγειονομικοί.
Το θέαμα … άναψε τα αίματα και προκάλεσε ευθυμία και χειροκροτήματα στην αίθουσα, ενώ αντιμετωπίστηκε με ελαφρότητα από τον ίδιο τον κ. Γεωργιάδη, που ξέσπασε σε δυνατά γέλια.
Ο υπουργός Υγείας, έκανε μάλιστα και σχετική ανάρτηση στο Χ, δημοσιοποιώντας το βίντεο, ενώ χαρακτηρισε το στιγμιότυπο «απολαυστικό»:
Πίσω από αυτή την χαλαρή ατμόσφαιρα και τα φληναφήματα, ωστόσο, που εκτόνωσαν εν μέρει την πίεση που επικρατεί στις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών, κρύβονται πραγματικές συγκρούσεις, με ορατό τον κίνδυνο το πρόβλημα να σκάσει σύντομα σαν «βόμβα» στις πλάτες των ίδιων των ασθενών.
Ένα έργο σε επανάληψη
Το συγκεκριμένο περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Αποτελεί απλώς την κορυφή του παγόβουνου σε μια σειρά από δημόσιες αντιπαραθέσεις που λαμβάνουν χώρα συστηματικά.
Είτε πρόκειται για την κοπή της πίτας του ΣΦΕΕ, είτε για συνέδρια και δημόσιες συζητήσεις, η δυναμική παραμένει σταθερή: ο Άδωνις Γεωργιάδης –όπως και ο προκάτοχός του Θάνος Πλεύρης– δεν χάνει ευκαιρία να αντιμετωπίζει με σκωπτικό τρόπο τον κλάδο, τη στιγμή που -και αποτελεί σχήμα οξύμωρο- παραδέχεται με κάθε ευκαιρία, πως οι φαρμακοβιομηχανίες δικαίως διαμαρτύρονται για το πρωτοφανές στην Ευρώπη, υπέρογκο clawback.
Οι συνεχείς υποσχέσεις για μείωση των υποχρεωτικών επιστροφών αποδεικνύονται κενό γράμμα. Η Πολιτεία ορίζει «ασθενικούς» προϋπολογισμούς για το φάρμακο χωρίς να προσδιορίζει τι αγοράζει -όπως ανέφερε ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου- με αποτέλεσμα το βάρος να μετακυλίεται τελικά και αποκλειστικά στη βιομηχανία.
Ωστόσο, ο υπουργός Υγείας, επιχειρώντας να δικαιολογήσει τη στάση της κυβέρνησης, επιχειρηματολογεί συστηματικά με τον ίδιο τρόπο: Δεν μπορεί κανένα κράτος να σηκώσει το «βάρος» της καινοτομίας:
«Η φαρμακοβιομηχανία διεθνώς εισέρχεται σε μια νέα εποχή, καθώς όλο και περισσότερες καινοτόμες θεραπείες διατίθενται στην αγορά με σημαντικά υψηλότερο κόστος. Η αέναη αύξηση της δαπάνης δεν είναι λογική σε ένα κράτος. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του συστήματος για το σύνολο των ασθενών. Πλέον εγκρίνω 4-5 νέα φάρμακα τον μήνα. Ο κόσμος έχει αλλάξει», ανέφερε από το βήμα του SFEE Summit, ο κ. Γεωργιάδης.
Αν και το επιχείρημα του υπουργού είναι λογικό, καθώς κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί το βάρος του κόστους της καινοτομίας, η σύγκριση της Ελλάδας με την υπόλοιπη Ευρώπη, αποδομεί το επιχείρημα. Είναι αλήθεια ότι «ο κόσμος έχει αλλάξει», όπως λέει ο κ. Γεωργιάδης. Αυτό που δεν λέει, ωστόσο, είναι ότι κανένα άλλο ευρωπαϊκό σύστημα υγείας δεν αντιμετώπισε αυτή την αλλαγή μετατρέποντας τον ιδιωτικό τομέα σε αποκλειστικό χρηματοδότη της δημόσιας υγείας.
Από την άλλη πλευρά, η απόγνωση του κλάδου αποτυπώθηκε με τον πιο ωμό τρόπο στα λόγια του κ. Παπαδημητρίου, ο οποίος ζήτησε «πλαίσιο συνυπευθυνότητας», εκθέτοντας την παράλογη πραγματικότητα που βιώνουν οι εταιρείες:
«Προχθές λάβαμε νοσοκομειακά σημειώματα για το clawback του πρώτου εξαμήνου του 2025 με τις επιστροφές κατά μέσο όρο στο 80,6%. Είναι σαν να μας λέτε “μας κλέβετε και, επειδή μας κλέβετε, φέρτε πίσω το 80%”», τόνισε συγκεκριμένα.
Οι αριθμοί της «κατάρρευσης»: Η καινοτομία με την «πλάτη στον τοίχο»
Αν αφήσουμε στην άκρη τα πανό, τα αστεία και τις ατάκες των πάνελ, η καθαρά δημοσιογραφική καταγραφή των δεδομένων της φαρμακοβιομηχανίας αποκαλύπτει μια ζοφερή εικόνα, η οποία εδραιώθηκε στην Ελλάδα από την εποχή των θεσμών, ως υποτίθεται «προσωρινό» μέτρο:
Τα 8 στα 10 καινοτόμα φάρμακα για σοβαρές ασθένειες χρηματοδοτούνται από την ίδια τη φαρμακοβιομηχανία, καθώς τα κρατικά κονδύλια επαρκούν μόλις για τα 2 στα 10.
Σύμφωνα με το PIF και τον ΣΦΕΕ, το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα για το Α’ εξάμηνο του 2025 έφτασε στο νέο αρνητικό ρεκόρ του 80,6% – 80,7%.
Ο ΣΦΕΕ ζητά τη μείωσή του από το 58% στο 40%, αναγνωρίζοντας πως ακόμη κι έτσι θα παραμείνει από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Πίσω από τα νούμερα του ΣΦΕΕ, ο ορατός κίνδυνος για τους ασθενείς
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΦΕΕ, τα 3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα κινδυνεύουν να μην έρθουν καν στην Ελλάδα την επόμενη διετία-τριετία. Η χώρα μας απειλείται να χάσει την πρόσβαση στο 60% των νέων θεραπειών, καθώς η έλλειψη προβλεψιμότητας και η οικονομική αστάθεια που επικρατεί υποβαθμίζει την Ελλάδα στους διεθνείς σχεδιασμούς των πολυεθνικών.
Είναι γεγονός πώς η καινοτομία -ειδικά στις ογκολογικές θεραπείες– αντιμετωπίζει μεγάλη έκρηξη, ως αποτέλεσμα της προόδου της επιστήμης και των μεγάλων επενδύσεων που γίνονται στις έρευνες.
Είναι επίσης, γεγονός πώς στα ακριβά αντικαρκινικά φάρμακα, η νοσοκομειακή δαπάνη αυξήθηκε κατά 21% από το 2024 στο 2025 και κατά επιπλέον 20% το πρώτο τρίμηνο του 2026. Πρόκειται για μια συνολική αύξηση 40% μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
Αναρωτιέται κανείς, ποια είναι η απάντηση του Υπουργείου Υγείας σε αυτό; Οι ασθενείς στη χώρα μας θα πρέπει να στερηθούν αυτά τα πολύτιμα για τη ζωή τους φάρμακα;
Το τίμημα της αδράνειας
Τη στιγμή που ο υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, υπόσχεται «αυτόματο υπολογισμό» και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, αναλύει τη δυναμική των έξι εκατομμυρίων άυλων συνταγογραφήσεων και της τεχνητής νοημοσύνης στην ΗΔΙΚΑ, η ουσία παραμένει.
Η Ευρώπη, όπως τόνισε η Γενική Διευθύντρια της EFPIA, Nathalie Moll, χάνει ήδη έδαφος απέναντι στην Κίνα και τις ΗΠΑ, και η Ελλάδα βρίσκεται «στον πάτο» αυτού του ευρωπαϊκού βαρελιού.
Όσο οι συγκρούσεις στα συνέδρια θα αναλώνονται σε άτολμες πολιτικές και αδιέξοδες διαπιστώσεις, το σύστημα υποχρεωτικών επιστροφών θα συνεχίσει να τραβά την ανηφόρα.
Και ο «λογαριασμός» δεν θα σταλεί μόνο στα λογιστήρια των φαρμακευτικών, αλλά στα νοσοκομεία και, τελικά, στους ασθενείς που θα στερηθούν την επόμενη θεραπεία που θα μπορούσε να τους σώσει τη ζωή.
Πηγή: iatropedia.gr
