Η ανακύκλωση αποτελεί μέρος της καθημερινότητας όλων, έμμεσα ή άμεσα, και ένας τεράστιος κύκλος εργασιών έχει αναπτυχθεί, τις περισσότερες φορές όμως αθέατος για το ευρύ κοινό. Πολλοί μπορεί να νομίζουν ότι η ανακύκλωση αφορά μόνο τα βασικά υλικά, όπως χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλα, αλλά πραγματικά τα υλικά που έχουν ανακυκλώσιμη χρήση είναι πολλά περισσότερα… Η εναλλακτική διαχείριση υλικών και υλών έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, διαπραγμάτευσης και ενασχόλησης ήδη από τη δεκαετία του 1970.
Του Χρυσόστομου Τρίμμη
Με το πέρασμα των χρόνων, και με την εξέλιξη της τεχνολογίας, τα υλικά προς ανακύκλωση αυξήθηκαν. ή αυξήθηκε ο όγκος που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί, θα πει κανείς.
Έτσι, πλέον έχουμε ξεφύγει από τα στενά όρια της ανακύκλωσης συσκευασιών αναψυκτικών (αλουμίνιο) ή παλαιών τετραδίων από το σχολείο και χρησιμοποιημένων φύλλων εκτυπωτή (χαρτί). Οι επιλογές είναι πολύ περισσότερες, και κάποιες από τις βασικές κατηγορίες ανακύκλωσης είναι οι εξής:
Συσκευασίες και απόβλητα συσκευασιών:
Γυαλί, χαρτί και χαρτόνι, μέταλλα, πλαστικά και ξύλο συμπεριλαμβάνονται στη συγκεκριμένη κατηγορία.
- Απόβλητα λιπαντικών ελαίων:
Ειδικές λιπαντικές ουσίες για οχήματα, υδραυλικές εγκαταστάσεις, μόνωσης και μεταφοράς θερμότητας εντάσσονται εδώ.
- Μεταχειρισμένα ελαστικά οχημάτων:
Δεν μπορεί να φανταστεί κανείς πόσες χρήσεις μπορεί να προκύψουν από την ανακύκλωση μεταχειρισμένων ελαστικών…!
- Οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής:
Τα αυτοκίνητα και όχι μόνο, αποσύρονται.
Τι απογίνονται σε μία τέτοια περίπτωση;
- Απόβλητα ηλεκτρικών στηλών
και συσσωρευτών:
Οι μπαταρίες έχουν διάρκεια ζωής και αφού… εξαντληθεί η ενέργεια που παρέχουν!
- Απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού:
Το παλιό ψυγείο, το χαλασμένο πλυντήριο και η σπασμένη τηλεόραση μπορούν να αξιοποιηθούν και ας μην λειτουργούν πια!
- Απόβλητα εκσκαφών κατασκευών και κατεδαφίσεων:
Αφού κατεδαφίζεται ένα κτήριο, ή έστω ανακαινίζεται, τι γίνεται με τα υλικά που… περισσεύουν; Σκυρόδεμα, σίδηρος, τούβλα, γύψος, ξύλο, γυαλί, μέταλλα, πλαστικά, αμίαντος και χώμα, είναι όλα οικοδομικά υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν.
Τα περισσότερα, αν όχι όλα έχουν δυνατότητες επαναξιοποίησης. Μπορεί με την ίδια μορφή και για την ίδια χρήση, μπορεί και για τελείως διαφορετική… Μάλιστα, αναφέρουμε ότι οι προαναφερθείσες είναι κάποιες από τις βασικές κατηγορίες ανακύκλωσης, γιατί όπως θα δούμε στη συνέχεια, οι δυνατότητες που προσφέρει η διαδικασία της κυκλικής οικονομίας διευρύνονται συνεχώς.
Oι μπλε κάδοι που όλοι ξέρουμε
Από μικρά παιδιά, μαθαίναμε (και συνεχίζουμε σε όλες τις ηλικίες πλέον), ότι η ανακύκλωση ξεκινάει από βασικά υλικά που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν. Το γυαλί από τα μπουκάλια, το αλουμίνιο από τα τενεκεδάκια των αναψυκτικών, το χαρτί από παλιά τετράδια και σημειώσεις και πλέον και αρκετά είδη πλαστικού, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά μετά τη σχετική επεξεργασία, και όλα αυτά τα υλικά μπορούμε να τα τοποθετούμε στους περιβόητους μπλε κάδους!
Ουσιαστικά πρόκειται για τη διαδικασία ανακύκλωσης συσκευασιών.
Το Σύστημα των Mπλε Kάδων εξυπηρετεί αυτή τη διαδικασία και οι συσκευασίες (υλικά στόχοι) που εξυπηρετεί είναι:
- Αλουμινένιες: όπως κουτάκια από αναψυκτικά και μπύρες κ.α.
- Λευκοσίδηρες: όπως κουτάκια από κονσέρβες κ.α.
- Πλαστικές: όπως μπουκάλια από νερό, λάδι, αναψυκτικά, απορρυπαντικά, συσκευασίες από γιαούρτια, σακούλες μίας χρήσης, συσκευασίες delivery και takeaway κ.ά.
- Γυάλινες: όπως μπουκάλια από αναψυκτικά, αλκοολούχα κ.ά.
- Χάρτινες: κουτιά από γάλα, χυμούς, χαρτόκουτα κ.ά.
Από εκεί και πέρα, ειδικά οχήματα συλλογής μεταφέρουν το περιεχόμενο των μπλε κάδων,
που εντέλει καταλήγει σε πιστοποιημένα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ). Εκεί τα υλικά διαχωρίζονται μέσα από μία διαδικασία που περιλαμβάνει χειροδιαλογή και διατάξεις μηχανικού διαχωρισμού, όπως συμβαίνει στις αντίστοιχες μονάδες του εξωτερικού.
Τα ανακυκλώσιμα (πλαστικό, χαρτί, γυαλί, αλουμίνιο, λευκοσίδηρος) ξεχωρίζονται ανά υλικό και οδηγούνται προς δεματοποίηση για να μπορέσουν να αξιοποιηθούν από τα αντίστοιχα ειδικά εργοστάσια μετατρεπόμενα σε χρήσιμα υλικά.
Οι μπλε κάδοι βέβαια δεν είναι κάτι καινούργιο, ωστόσο από τη μία σαφώς υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της συνειδητοποίησης του κόσμου και από την άλλη θα πρέπει να διευκρινιστεί επαρκώς από τους αρμόδιους ότι όντως
τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα καταλήγουν σε ειδικά κέντρα
σε όλες τις περιοχές και ότι
δεν «συναντιούνται» τελικά
σε χωματερές με τα υπόλοιπα απόβλητα.
Σύμφωνα πάντως με τα τελευταία πανελλαδικά στοιχεία, η ανακύκλωση συσκευασιών στην Ελλάδα βρίσκεται σε καλό δρόμο για να επιτύχει τον στόχο του 65% μέχρι το 2025 (ήδη από το 2019 έχει ξεπεράσει το 60%) αλλά οι συσκευασίες από μόνες τους, όσο καλές επιδόσεις και εάν καταγράφει η διαχείρισή τους, δεν μπορούν να ανεβάσουν τις συνολικές επιδόσεις της ανακύκλωσης των εν γένει απορριμμάτων, η οποία κυμαίνεται γύρω στο 20% σήμερα, ένα ποσοστό αρκετά χαμηλό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Όσον αφορά την κατάληξη των υλικών; Ό,τι είναι γυαλί, θα γίνει και πάλι γυαλί για κάθε χρήση, το ίδιο ισχύει και για οποιοδήποτε μέταλλο, τα πλαστικά επίσης
(όσα είναι ανακυκλώσιμα, μιας και δεν προσφέρονται όλα για τη διαδικασία) βρίσκουν χίλιες μύριες εφαρμογές (ειδικά σε νέες συσκευασίες),
ενώ ανάλογη είναι και η χρήση του χαρτιού. Ευτυχώς, στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχουν εργοστάσια που τα επεξεργάζονται εντός ελληνικών συνόρων, και από εκεί και πέρα διατίθενται και πάλι σε βιομηχανίες προς χρήση και διάθεση στην αγορά.
Tα λιπαντικά αναγεννιούνται…
Κι όμως τα ορυκτέλαια κάθε οχήματος δεν πετιούνται και υπάρχει η συμβατική υποχρέωση να ανακυκλώνονται, απλά για να γίνουν και πάλι…. Ορυκτέλαια και μάλιστα αναγεννημένα!
Σ’ αυτήν την περίπτωση, οι εισαγωγείς φέρουν την ευθύνη της ανακύκλωσης, ώστε να συγκεντρώνονται όσες ποσότητες έχουν χρησιμοποιηθεί, όπως αναφέρει και ο υπεύθυνος marketing της ΕΝΔΙΑΛΕ, Παναγιώτης Παπαδόπουλος, φορέας εναλλακτικής διαχείρισης των ορυκτέλαιων, που συγκεντρώνονται από 40 χιλιάδες σημεία σε όλη την Ελλάδα. «Πρατήρια καυσίμων, συνεργεία και άλλες δομές συγκεντρώνουν το χρησιμοποιημένο ορυκτέλαιο» αναφέρει, και γι’ αυτό όποτε πηγαίνουμε για αλλαγή λαδιών το αυτοκίνητό μας στο συνεργείο, βλέπουμε ότι το… καμένο λάδι συγκεντρώνεται σε ειδικά δοχεία.
Από εκεί και πέρα κάθε σημείο καλεί κάποιον εξουσιοδοτημένο συλλέκτη για την παραλαβή των ποσοτήτων, και από εκεί και πέρα υπάρχουν οκτώ σημεία προσωρινής αποθήκευσης. Σύμφωνα με την ΕΝΔΙΑΛΕ, τέτοια σημεία υπάρχουν σε Αλεξανδρούπολη, Καβάλα, Θεσσαλονίκη, Κοζάνη, Βόλο, Ασπρόπυργο, Πάτρα και Ηράκλειο Κρήτης. «Από εκεί η ΕΝΔΙΑΛΕ διαθέτει τις ποσότητες που έχουν συγκεντρωθεί στους αξιοποιητές. Δεν τα καίνε, δεν τα πετάνε, αλλά τα αναγεννούν σε βασικά λιπαντικά» αναφέρει ο κ. Παπαδόπουλος και εξηγεί: «Βασικό λιπαντικό είναι η πρωτεύουσα ύλη, που προκύπτει από τη διύλιση του αργού πετρελαίου, ή από την αναγέννηση των χρησιμοποιημένων λιπαντικών από εκεί και πέρα τα αναγεννημένα έλαια τα παίρνουν εταιρείες για να παράγουν νέα ορυκτέλαια και να τα διαθέσουν στην ελληνική αγορά. Μπορούμε να πούμε μάλιστα ότι τα αναγεννημένα έλαια είναι εφάμιλλα των πρωτογενών, αν όχι καλύτερα, εφόσον έχει γίνει σωστή αναγέννηση» σημειώνει ο κ. Παπαδόπουλος. Οπότε, το ορυκτέλαιο γίνεται και πάλι… ορυκτέλαιο!
«Μπορεί να διαπιστώσει εξάλλου κανείς ότι προκύπτει ένα τεράστιο οικονομικό και ενεργειακό όφελος, καθώς η παραγωγή από αργό πετρέλαιο απαιτεί οκταπλάσια ενέργεια.
Οπότε εξοικονομείται ενέργεια και είναι τεράστια η συμβολή στην κυκλική οικονομία» αναφέρει ο υπεύθυνος marketing της ΕΝΔΙΑΛΕ, υπογραμμίζοντας ότι ο Φορέας, στα 20 χρόνια λειτουργίας του έχει συμβάλει στη σωστή διαχείριση 500 χιλιάδων και πλέον τόνων απόβλητων λιπαντικών ελαίων, που είναι έτσι
κι αλλιώς τοξικά και επιβαρύνουν το περιβάλλον αν δεν γίνει σωστή διαχείριση.
Άλλωστε η Ελλάδα έχει και μία καλή πρωτιά, και αυτή αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων. «Η Ελλάδα στον τομέα διαχείρισης των λιπαντικών ελαίων έχει να επιδείξει όχι μόνο ορθή πρακτική, αλλά
και πρωτοπορία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Συγκεκριμένα είναι πρώτη σε ποσοστό αναγέννησης λιπαντικών, δεδομένου ότι οδηγεί το 100%
των συλλεγόμενων ΑΛΕ σε επαναδιύλιση, γεγονός που αποτελεί μοναδικό επίτευγμα κυκλικής οικονομίας σε παγκόσμιο επίπεδο» καταλήγει ο κ. Παπαδόπουλος.
Aπό ελαστικά σε… καύσιμα,δομικό υλικό και… παπούτσια
Η απορία πάντα βρισκόταν στο προσκήνιο: Όλα αυτά τα χρησιμοποιημένα ελαστικά, που όταν καίγονται αφήνουν μία άσχημη μυρωδιά και μαυρίζουν τον ουρανό με τον καπνό που παράγουν, τι μπορούν να απογίνουν; Κι όμως, μεταξύ άλλων μπορούν και να μετατραπούν σε καύσιμα.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Φορέα «Οικολογική Διαχείριση Ελαστικών»,
τα μεταχειρισμένα ελαστικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πηγή ενέργειας σε ενεργοβόρες βιομηχανίες. Τέτοιες είναι κυρίως οι τσιμεντοβιομηχανίες, οι χαλυβουργίες, οι ασβεστοποιίες, οι κεραμοποιίες, οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι χαρτοβιομηχανίες, κλπ. Πανευρωπαϊκά, συνηθέστερος προορισμός των μεταχειρισμένων ελαστικών είτε ως ολόκληρα είτε ως τεμαχισμένα είναι οι τσιμεντοβιομηχανίες.
Εκεί τα μεταχειρισμένα ελαστικά τροφοδοτούνται μαζί με τις πρώτες ύλες στους περιστροφικούς κλιβάνους, όπου αξιοποιούνται τόσο ως εναλλακτική καύσιμη ύλη όσο και ως υλικό για την παραγωγή του κλίνκερ, βασική πρώτη ύλη για την παρασκευή κάθε τύπου τσιμέντου.
Για την αξιοποίησή τους ως υλικά τα μεταχειρισμένα ελαστικά περνούν, από μηχανική επεξεργασία κατά την οποία γίνεται τεμαχισμός τους σε πολλαπλά στάδια από την οποία παράγονται ολοένα και μικρότερα μεγέθη τεμαχισμένων ελαστικών καθώς ταυτόχρονα λαμβάνει χώρα μηχανικός διαχωρισμός των υλικών που τα αποτελούν. Ως τελικά προϊόντα από την μηχανική επεξεργασία των μεταχειρισμένων ελαστικών παράγονται τρία υλικά:
- Το κύριο προϊόν της μηχανικής επεξεργασίας που είναι το τρίμμα ή
η πούδρα ελαστικού σε διάφορες επιθυμητές κοκκομετρίες.
- Τα μέταλλα ως υποπροϊόντα τα οποία περιέχονται στην δομή του ελαστικού και ενισχύουν την κατασκευή του.
- Τα λινά επίσης ως υποπροϊόντα τα οποία περιέχονται κυρίως στα ελλαστικά επιβατικών οχημάτων.
Από εκεί και πέρα, το τρίμμα ή η πούδρα έχει πολλές χρήσεις. Θερμομονωτικά στρώματα, πλαστικά καλωδιώσεων, ειδικά τούβλα, χρωστικές ουσίες, ηχοπετάσματα, τάπητες οικιακοί ή βιομηχανικοί, σόλες παπουτσιών και πλακάκια δαπέδων, ακόμη και η άσφαλτος στους δρόμους μπορεί να εμπεριέχει υλικά που κάποτε ήταν ελαστικά οχημάτων!
Αξίζει να σημειωθεί ότι το τεμαχισμένο υλικό έχει πολύ καλή αποστραγγιστικότητα όμοια με εκείνη του χαλικιού και μπορεί να αποτελέσει την κύρια ύλη για την κατασκευή αποστραγγιστικής στρώσης σε νέους ΧΥΤΑ αλλά και για ζώνες εκτόνωσης βιοαερίου σε αποκαταστάσεις ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ.
Το αυτοκίνητο αλλάζει χρήση
«Δυστυχώς έχουμε πολλά αυτοκίνητα από τη Μαγνησία που παραλαμβάνονται τελευταία από αδειοδοτημένα και πιστοποιημένα σημεία ανακύκλωσης οχημάτων τελευταία» μας λέει ο γενικός διευθυντής της Εναλλακτικής Διαχείρισης Οχημάτων Ελλάδας (ΕΔΟΕ), Επαμεινώνδας Βοναζούντας, που χειρίζεται το όλο θέμα της ανακύκλωσης αυτοκινήτων και άλλων τροχοφόρων, στο πλαίσιο της απόσυρσής τους.
«Οι πλημμύρες έχουν προκαλέσει ζημιές σε αρκετά οχήματα. Βέβαια, δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ακριβώς σε πόσα, γιατί υπάρχουν ακόμη αυτοκίνητα που δεν έχουν ανασυρθεί» σημειώνει χαρακτηριστικά, για να περιγράψει στη συνέχεια πώς ένα όχημα αποσύρεται και που καταλήγει το μεγαλύτερο μέρος του αλλά και τα ανταλλακτικά του.
Σύμφωνα με τον κο Βοναζούντα, ο κάθε ιδιοκτήτης οχήματος που θέλει να το αποσύρει, μπορεί να το παραδώσει σε ένα σημείο ανακύκλωσης, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζεται καν να το μεταφέρει ο ίδιος, αν είναι σε προσιτό σημείο, οπότε θα το μεταφέρει γερανός. Από εκεί και πέρα ο Φορέας αναλαμβάνει όλες τις νομικές διαδικασίες, ώστε να γίνει η διαγραφή του οχήματος και να δοθεί στον ιδιοκτήτη το σχετικό πιστοποιητικό καταστροφής.
«Ένα όχημα μπορεί να παραδοθεί σε οποιαδήποτε κατάσταση, και ας μην είναι λειτουργικό. Ωστόσο προσοχή, γιατί αν λείπουν βασικά αντικείμενα, τότε προβλέπεται χρέωση για τον ιδιοκτήτη» σημειώνει ο γενικός διευθυντής της ΕΔΟΕ, προφανώς για να μην αφαιρούν οι ιδιοκτήτες ό,τι μπορεί να έχει μεταπωλητική αξία!
Τι ακολουθεί όμως; Όταν μπει ένα όχημα προς καταστροφή σε μία μονάδα, εκεί υπάρχει ειδικός εξοπλισμός ώστε να απομακρύνονται επικίνδυνα υγρά και αντικείμενα, όπως μπαταρίες, που θα καταλήξουν σε άλλες μονάδες φορέων για ανακύκλωση. Από εκεί και πέρα, ο χειριστής του εκάστοτε σημείου έχει το δικαίωμα να αφαιρέσει όποιο κομμάτι ή ανταλλακτικό θεωρεί ότι μπορεί να διατεθεί ως μεταχειρισμένο. Κάπως έτσι, μένει το αμάξωμα…
Αυτό θα καταλήξει στη διάθεση των μεταλλοβιομηχανιών. Εκεί το μέταλλο θα λιώσει και θα διατεθεί και πάλι στην αγορά προς χρήση.
Οπότε, οποιοδήποτε μεταλλικό αντικείμενο μπορεί να έχει λίγο… αυτοκίνητο μέσα του(!), ακόμη και ένα νέο αυτοκίνητο!
Aπο μπαταρία… εξάρτημα αεροπλάνου!
Ολοι λίγο πολύ έχουν δει τις στήλες της ΑΦΗΣ ΑΕ σε καταστήματα, δημόσιους χώρους και σχολεία, όπου ο καθένας μπορεί να αφήσει τις χρησιμοποιημένες και εξαντλημένες πλέον μπαταρίες, με στόχο αυτές ν’ ανακυκλωθούν, ώστε και να μην καταλήξουν με επιβαρυντικές συνέπειες στο περιβάλλον, αλλά και ν’ ανακυκλωθούν.
Ουσιαστικά πρόκειται για μία συλλογική εταιρεία, μέρος του συστήματος ανακύκλωσης που προκύπτει από την υποχρέωση των εταιρειών που εισάγουν μπαταρίες βάρους έως πέντε κιλών, ν’ ανακυκλωθούν. «Εμείς ουσιαστικά πληρώνουμε από τα χρήματα που καταβάλλουν οι εισαγωγείς για την ανακύκλωση των μπαταριών, ώστε να γίνει αυτή η διαδικασία» αναφέρει η υπεύθυνη digital marketing της ΑΦΗΣ ΑΕ, Λυδία Αλαϊάδη.
Σε περισσότερα από 70 χιλιάδες σημεία υπάρχουν σε όλη τη χώρα σημεία συγκέντρωσης μπαταριών έως πέντε κιλά η κάθε μία, και όταν μία στήλη συγκέντρωσης γεμίζει, οι υπεύθυνοι του χώρου καλούν την ΑΦΗΣ η οποία δίνει την εντολή στις συνεργάτριες εταιρείες συλλογής προκειμένου να κάνουν τη συλλογή. «Ειδικά για τις μπαταρίες που είναι επικίνδυνες, με την έννοια ότι μπορεί ακόμη και να εκραγούν, γίνεται μεταφορά τους και σε εργοστάσιο άλλης χώρας, όπου γίνεται η επεξεργασία» αναφέρει η κα Αλαϊάδη.
Τι γίνεται λοιπόν εκεί; Ουσιαστικά, αυτό που κρατάνε οι επεξεργαστές από την κάθε μπαταρία είναι τα μέταλλα. Κάθε μέταλλο έχει διαφορετική θερμοκρασία τήξης, οπότε λιώνεται και ξεχωρίζουν αναλόγως το κάθε στάδιο, τα μέταλλα.
«Έτσι αυτά στη συνέχεια διατίθενται στη βιομηχανία γενικότερα ώστε να αξιοποιηθούν. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή εργαλείων, βιομηχανικών και μηχανικών εξαρτημάτων, πχ για ένα αεροπλάνο, ή ακόμη και για κοσμήματα» σχολιάζει η κα Αλαϊάδη, με την αξιοποίηση αυτή να έρχεται συνδυαστικά και με την προστασία του περιβάλλοντος, ακόμη ακόμη και της ανθρώπινης ζωής.
«Για παράδειγμα, οι μπαταρίες λιθίου που πλέον πρωταγωνιστούν και η χρήση τους αυξάνεται ανάλογα με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, όπως σε ηλεκτρονικές συσκευές, μπορούν να εκραγούν! Από την άλλη, χημικά στοιχεία, αν δεν ανακυκλωθούν, μπορεί να καταλήξουν στο περιβάλλον και να επιβαρύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα» σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σε κάθε περίπτωση, η εταιρεία με τη δράση της θέλει να δώσει το μήνυμα και της στήριξης στο περιβάλλον και της προστασίας των φυσικών πόρων, έχοντας κατά νου ότι και οι καταστάσεις στα ορυχεία παγκοσμίως δεν είναι πάντα η καλύτερη δυνατή και για το εργατικό δυναμικό…
O παλιός σου υπολογιστής έχει ακόμη αξία
Είτε έχει χαλάσει, είτε δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας, κάθε κομμάτι ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού μπορεί και πάλι να έχει χρήση μέσω της διαδικασίας της ανακύκλωσης. Οπότε μην πετάτε απλά στα σκουπίδια τα παλιά σας λάπτοπ, ούτε καν το σεσουάρ ή το μίξερ!
Σε αρκετά σημεία, ιδιαίτερα σε καταστήματα ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών, ή ακόμη και σε σούπερ μάρκετ, θα δει κανείς ότι γίνεται ανακύκλωση συσκευών. «Yπάρχουν μονάδες επεξεργασίας όλων αυτών των συσκευών» αναφέρει η Κωνσταντίνα Καλαφατά, προϊσταμένη τμήματος Περιβαλλοντικού Ελέγχου Εναλλακτικής Διαχείρισης της «Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε.», του φορέα που έχει αναλάβει τον συντονισμό του έργου.
Σύμφωνα με την κα Καλαφατά λοιπόν, μετά την παραλαβή και τη μεταφορά των συσκευών στις γραμμές παραγωγής, ακολουθεί η χειρωνακτική αποσυναρμολόγηση των μερών των συσκευών, εφόσον απαιτείται, με στόχο τη διαδικασία απορρύπανσης, δηλαδή την ανάκτηση/αφαίρεση υλικών που εμπίπτουν στην σχετική περιβαλλοντική νομοθεσία (π.χ. μπαταρίες) και των υπόλοιπων παραγόμενων υλικών που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Η μηχανική επεξεργασία συνεχίζεται για κάποια παραγόμενα υλικά (π.χ. πλαστικό), για περαιτέρω απορρύπανση, ενώ τα παραγόμενα υλικά υπόκεινται σε περαιτέρω επεξεργασία εάν απαιτείται (π.χ. τεμαχισμός), ούτως ώστε να μπορέσουν να οδηγηθούν προς ανάκτηση σε πρώτες ύλες.
Όμως υπάρχουν συσκευές και μέρη αυτών που μπορούν να ελεγχθούν και να γίνει η απαραίτητη προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, όπου τηρούνται συγκεκριμένα και αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα για τον αποχαρακτηρισμό των συσκευών αυτών από απόβλητα σε προϊόντα.
«Το μεγαλύτερο μέρος των παραγόμενων υλικών μπορεί να ανακτηθεί. Από τα απολογιστικά στοιχεία της Α.Σ. για το 2022, το 95% των παραγόμενων υλικών οδηγήθηκε προς εργασίες ανάκτησης (ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση, ενεργειακή αξιοποίηση), ενώ μια πολύ μικρή ποσότητα (μόλις το 1%) διατέθηκε σε ταφή, το οποίο αφορά σε μη επικίνδυνα υπολείμματα των παραγόμενων υλικών, τα οποία δεν μπορούν να διαχειριστούν με άλλον τρόπο» αναφέρει η κα Καλαφατά. Από εκεί και πέρα, τα παραγόμενα υλικά προς ανάκτηση διατίθενται σε ιδιωτικές εταιρείες της Ελλάδας και του εξωτερικού, κατάλληλα αδειοδοτημένες για τη διαχείριση των συγκεκριμένων υλικών. Παράλληλα στην περίπτωση συσκευών που έχουν επιτυχώς προετοιμαστεί για επαναχρησιμοποίηση, τότε εκείνες διατίθενται τόσο σε πολίτες, όσο και σε ιδιωτικές εταιρείες, αλλά και οργανισμούς προς χρήση.
Μετά την ανάκτηση των υλικών που μπορούν να υποστούν σε αυτές τις εργασίες τελικής διαχείρισης, διατίθενται εκ νέου στην αγορά ως πρώτες ύλες (σε παγκόσμιο επίπεδο), ενώ δεν υπάρχει ιχνηλασιμότητα της περαιτέρω χρήσης και εφαρμογής τους, σύμφωνα με την κα Καλαφατά.
Για παράδειγμα, χαλκός που προέρχεται από διαχείριση ΑΗΗΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη σε οποιαδήποτε εφαρμογή που κρίνεται κατάλληλη η ποιότητα του συγκεκριμένου υλικού. Οπότε, σίδηρος, χαλκός, αλουμίνιο και άλλα μέταλλα, πλαστικό, γυαλί, έλαια και ψυκτικά μέσα, λαμπτήρες, πυκνωτές, πλακέτες τυπωμένων κυκλωμάτων, μπαταρίες, ακόμη και μπετόν(!) είναι όλα έτοιμα για επαναχρησιμοποίηση!
Σχετικά με τη διαδικασία επαναχρησιμοποίησης των συσκευών που μπορούν να προκύψουν;
«Η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση πραγματοποιείται βάσει συγκεκριμένων αυστηρών ευρωπαϊκών προτύπων, τα οποία θέτουν τα κριτήρια αποχαρακτηρισμού μιας συσκευής από απόβλητο σε επαναχρησιμοποιούμενο προϊόν.
Τα κριτήρια προσαρμόστηκαν στα ελληνικά δεδομένα μέσω του προγράμματος LIFE RE-WEEE, στο οποίο η Α.Σ. ήταν συντονιστής δικαιούχος και στο οποίο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο ΕΟΑΝ και το Πράσινο Ταμείο ως εταίροι του έργου.
Τα βασικά βήματα των εργασιών προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση αφορούν σε οπτικό έλεγχο και διαλογή των ΑΗΗΕ, σε έλεγχο της βασικής λειτουργίας του εξοπλισμού, έλεγχο ασφαλείας, απεγκατάσταση και εγκατάσταση λειτουργικού, επισκευή, καθαρισμός εξοπλισμού, διαγραφή δεδομένων κ.ά.. Τονίζεται ότι για τον Επαναχρησιμοποιούμενο Ηλεκτρικό και Ηλεκτρονικό Εξοπλισμό (ΕΗΗΕ) που τοποθετείται εκ νέου στην αγορά, δίνεται βεβαίωση καλής λειτουργίας (όπως ορίζουν τα πρότυπα), καθώς επίσης εξασφαλίζεται η μόνιμη διαγραφή δεδομένων σε όλες τις συσκευές που μπορεί να περιέχουν» σχολιάζει η προϊσταμένη του τμήματος περιβαλλοντικού ελέγχου.
Όσον αφορά την ανταπόκριση από το κοινό και το Δημόσιο για διάθεση συσκευών προς ανακύκλωση; «Το ενδιαφέρον και η ανταπόκριση του κόσμου για την ανακύκλωση συσκευών είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Κάθε χρόνο οι τόνοι ηλεκτρικών συσκευών που συλλέγουμε και οδηγούμε προς ανακύκλωση ή επαναχρησιμοποίηση αυξάνονται. Έχουμε ακόμη όμως πολλά βήματα να διανύσουμε, ούτως ώστε να ευαισθητοποιήσουμε και να κινητοποιήσουμε όλους τους πολίτες της χώρας μας και κατ’ επέκταση να διαμορφώσουμε κουλτούρα ανακύκλωσης ηλεκτρικών συσκευών.
Στόχος μας είναι να μην υπάρχει ούτε μια ηλεκτρική ή ηλεκτρονική συσκευή σε λάθος σημείο ή στην άκρη του δρόμου.
Η Ανακύκλωση Συσκευών Α.Ε., συνεργάζεται είτε άμεσα είτε μέσω συνεργατών με πάνω από 250 Δήμους, παρέχοντας την δυνατότητα σχεδόν σε όλους τους πολίτες να ανακυκλώνουν τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές τους συσκευές στα δημοτικά σημεία» σημειώνει η κα Καλαφατά και καταλήγει: «Απαιτείται ωστόσο μια πιο ουσιαστική ενεργοποίηση σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι ΟΤΑ θα έπρεπε να έχουν ένα πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα ανακύκλωση των Α.Η.Η.Ε. Σήμερα τα ποσοστά ηλεκτρικών συσκευών που λαμβάνουμε από τους δήμους είναι μεταξύ 2% – 3% στο σύνολο της συλλογής, ενώ διαθέτουμε προς αυτούς το 35% των μέσων συλλογής μας».
Απο κτήριο… πλατεία και δασικοί δρόμοι!
Έχετε σκεφτεί ποτέ τι γίνονται τα λεγόμενα μπάζα που προκύπτουν από κατεδαφίσεις, ή το χώμα και οι πέτρες όταν γίνονται εκσκαφές; Είναι πολύ συνηθισμένο σαφώς να τα βλέπουμε όλα αυτά τα υλικά να καταλήγουν σε παράνομες χωματερές, αλλά ο κάθε εργολάβος και ο κάθε κατασκευαστής έχουν υποχρέωση να κάνουν σύμβαση με σύστημα ανακύκλωσης, αλλιώς δεν μπορούν να βγάλουν καν άδεια, όπως μας ενημέρωσε σχετικά ο πρόεδρος της ΣΕΔΠΕΚΑΤ ΑΕ, Δημήτρης Κλωνής!
Η ΣΕΔΠΕΚΑΤ είναι μία από τις εταιρείες που έχουν αναλάβει τη διαχείριση της ανακύκλωσης αδρανών υλικών, που είναι αρκετά, και από εκεί και πέρα, μετά τη συλλογή τους ακολουθούνται και συγκεκριμένες διαδικασίες.
Από κατεδαφίσεις υποδομών και κτηρίων μπορούν να προκύψουν μπετό, ξύλο, πλακάκια, τούβλα, σίδερα και πλαστικά, ενώ από τις εκσκαφές, πέρα από προϋπάρχοντα θεμέλια, που μπορεί να υπάρχουν, σίγουρα θα προκύψουν χώμα και πέτρες.
«Το χώμα και οι πέτρες πρέπει να πάνε σε συγκεκριμένους χώρους βάσει νομοθεσίας.
Ένα μικρό μέρος θα διατεθεί σε ΧΥΤΑ προκειμένου να γίνει χωματοκάλυψη απορριμμάτων ενώ οι υπόλοιπες ποσότητες των υλικών θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπλαση ανενεργών λατομείων. Βέβαια εδώ προκύπτει ένα θέμα, το ότι δεν υπάρχουν αρκετά λατομεία, και γίνεται και από εμάς προσπάθεια προκειμένου να ανοίξουν κι άλλα για να γίνει η σχετική ανάπλαση» σημειώνει ο κ. Κλωνής.
Όσον αφορά τα υπόλοιπα υλικά, σύμφωνα με τον κο Κλωνή, το σωστό είναι να γίνει διαχωρισμός στην πηγή και να υπάρχουν εκεί σχετικοί κάδοι, ώστε να μπορέσουν οι μονάδες επεξεργασίας από εκεί και πέρα να τα διοχετεύσουν στον αντίστοιχο τομέα. «Όταν το φορτηγό έχει καθαρή κατεδάφιση όπως λέμε, με σωστό διαχωρισμό, τότε τα υλικά σπάνε σε τρίμματα.
Έτσι μπορούμε να έχουμε σκύρο, 3Α, άμμο και χαλίκι. Αυτά τα δευτερογενή αδρανή υλικά, διατίθενται στην αγορά, ενώ πολλές μονάδες έχουν πιστοποιήσεις για την αξιολόγησή τους, και μπορεί να αγοράσει κάποιος εργολάβος.
Τα σίδερα διοχετεύονται σε μονάδες ως σκραπ, ενώ το ξύλο διατίθεται σε μονάδες για παραγωγή RDF και ως υλικό καύσης.
Βέβαια, όπως έχει διαπιστωθεί πολλές φορές στο παρελθόν, μεγάλες ποσότητες αδρανών υλικών καταλήγουν σε παράνομες χωματερές, ενώ λύσεις υπάρχουν… «Δεν έχουμε τόσους χώρους εναπόθεσης αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα, όσους θα χρειαζόμασταν, ενώ και κάποιοι δήμοι δεν έχουν σωστή γνώση της όλης διαδικασίας και του συστήματος, και κάποιοι βλέπουν την παράνομη εναπόθεση ως την εύκολη λύση» σχολιάζει σχετικά ο κ. Κλωνής. Βέβαια, το κόστος δεν είναι και τόσο μεγάλο θα μπορούσε να πει κανείς, αφού οι εργολάβοι και οι κατασκευαστές καλούνται να καταβάλλουν όταν κάνουν σωστό διαχωρισμό των υλικών («καθαρή» κατεδάφιση όπως είναι ο όρος) περίπου 7 ευρώ τον τόνο.
Αν πάλι το προϊόν δεν έχει διαχωριστεί και έχουμε σύμμεικτα αδρανή υλικά τότε μπορεί το ποσό είναι από 10 έως 20 ευρώ για κάθε τόνο… «Βέβαια,
ο δικός μας στόχος είναι τα υλικά στο τέλος να διοχετευθούν στην αγορά προς χρήση και σε δημόσια έργα, αλλά το ότι κάτι τέτοιο δεν είναι υποχρεωτικό δεν βοηθάει τη διαδικασία» αναφέρει
ο επικεφαλής της εταιρείας διαχείρισης. Μάλιστα, όπως επισημαίνει, επεξεργασμένα αδρανή υλικά διατίθενται για την κατασκευή δρόμων, πλατειών αλλά και δασικών δρόμων, που στρώνονται με το κατάλληλο χαλίκι, λειτουργώντας και πυροπροστατευτικά για τα δάση!
«Είναι υλικά που θα μπορούσαν
να χρησιμοποιηθούν και μάλιστα έχοντας και τις σχετικές πιστοποιήσεις» υπογραμμίζει.
Σκεφτείτε λοιπόν την επόμενη φορά,
ότι μία νέα πλατεία μπορεί να κατασκευαστεί με υλικά που κάποτε
ήταν μέρος μίας ολόκληρης πολυκατοικίας…!
Τα αποτσίγαρα έγιναν παγκάκια
Πόσες φορές έχετε δει άτομα να καπνίζουν (κακή συνήθεια και επιβλαβής εδώ που τα λέμε) να κάθονται ένα παγκάκι και να συζητούν ή απλά να σκέφτονται; Τι θα σκεφτόσασταν όμως αν την ίδια στιγμή μαθαίνατε ότι ένα παγκάκι έχει φτιαχτεί από… γόπες, ενώ το δέντρο δίπλα σ’ αυτό έχει δεχθεί λίπασμα φτιαγμένο κι αυτό από αποτσίγαρα; «Yπάρχει ήδη πόλη στη Γαλλία που έχει εξοπλιστεί με παγκάκια που έχουν κατασκευαστεί από ανακυκλωμένες γόπες αποτσίγαρων» θα μας πει η Ιωάννα Δανδέλια, υπεύθυνη επικοινωνίας του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Cigaret Cycle, ένας από τους φορείς που έχει αναλάβει την ανακύκλωση αποτσίγαρων, έστω και αν δεν προκύπτει κάποιος επίσημος οργανισμός στο μητρώο του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, αφού η συγκεκριμένη διαδικασία δεν έχει οριοθετηθεί ακόμη νομικά στην Ελλάδα! «Τα αποτσίγαρα δεν είναι ακόμη αναγνωρισμένα ως ανακυκλώσιμη ύλη, ωστόσο υπάρχει ήδη οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ευθύνης του παραγωγού τσιγάρων για να προωθηθεί η διαδικασία αυτή» σημειώνει η κα Δανδέλια, περιγράφοντας τα προϊόντα που μπορούν να προκύψουν από τη χρήση των… αποτσίγαρων! «Τα αποτσίγαρα αποτελούν μάστιγα για τις παραλίες, είναι ο νο1 κίνδυνος για πυρκαγιές, ενώ μολύνουν πολύ εύκολα το νερό, λόγω και του μικρού όγκου του καθενός, και βρισκόμενο στον υδροφόρο ορίζοντα μπορεί να μολύνει επτά λίτρα αλμυρού ή γλυκού νερού. Σκεφτείτε ότι αυτήν τη στιγμή έχουμε 25 δισεκατομμύρια αποτσίγαρα τον χρόνο, μόνο από τα νόμιμα τσιγάρα. Αν λάβουμε υπόψη και τα λαθραία, τότε φτάνουμε στα 30 δις!» συμπληρώνει επίσης. Η Ανακύκλωση, αυτή έχει δύο μέρη. Το πρώτο αφορά την ανακύκλωση των υπολειμμάτων καπνού και της τέφρας, τα οποία κομποστοποιούνται και μετατρέπονται σε λίπασμα! «Αυτό το λίπασμα όμως αφορά την ανθοκομία και τα καλλωπιστικά φυτά και όχι τα βρώσιμα» επεξηγεί η κα Δανδέλια.
Το δεύτερο μέρος αφορά τη γόπα, το μικροπλαστικό δηλαδή, που αποτοξικοποιείται, έχοντας χιλιάδες χημικές ουσίες, ενώ δεν είναι βιοδιασπώμενο και μπορεί να εντοπιστεί στο περιβάλλον ακόμη και 15 χρόνια μετά την απόρριψή του! Αυτή η διαδικασία, όσον αφορά τις ποσότητες που συγκεντρώνει η Cigaret Cycle, γίνεται σε εργοστάσιο της Γαλλίας, αφού κάποια παρόμοια δομή δεν υπάρχει εντός ελληνικών συνόρων. Αυτό το πλαστικό λοιπόν που προκύπτει, διατίθεται στη βιομηχανία, για παραγωγή πλαστικών, μικροϊνών και για μονώσεις. Στη Γαλλία όπως προαναφέραμε φτιάχνουν παγκάκια. Στην Ινδία πάλι φτιάχνουν παιχνίδια! Παλέτες, γλάστρες και άλλα πλαστικά βιομηχανικά είδη μπορούν να παραχθούν από το ίδιο υλικό!
Ο οργανισμός πάλι με χίλιους κάδους σε όλη τη χώρα (στον χώρο στάθμευσης του ΟΛΒ υπάρχει ήδη ένας) έχει συγκεντρώσει από το 2020 μέχρι και σήμερα δύο εκατομμύρια αποτσίγαρα, και σαφώς με τη συμβολή όλων μπορεί και περισσότερα, ενώ με τα χρήματα που λαμβάνει καλύπτει όπως αναφέρει τα έξοδά του και από την άλλη έχει χρησιμοποιήσει και ποσά για αγορά βοηθημάτων για άτομα που έχουν θέματα όρασης και ακοής.
Από καφέ καύσιμο και λίπασμα
Οταν αγοράζετε ένα καφέ ή όταν τον φτιάχνετε στο σπίτι σας, αναλόγως το είδος, είτε μένουν υπολείμματα στην καφετιέρα ή το περιβόητο κατακάθι στο φλιτζάνι σας. Οι παλιοί όμως ήξεραν ότι αυτά τα υπολείμματα μπορούν να αξιοποιηθούν ως λίπασμα για τα αγαπημένα τους λουλούδια. Οι νεότεροι οφείλουν να μάθουν ότι από αυτά τα υπολείμματα μπορούν και ως οικολογικό λίπασμα να χρησιμοποιηθούν αλλά και να αποτελέσουν καύσιμη ύλη!
Αν σκεφτεί κανείς ότι ο καφές αποτελεί το αγαπημένο ρόφημα εκατομμυρίων ατόμων μόνο στην Ελλάδα σε καθημερινή βάση, μπορεί να φανταστεί και τις απίστευτα μεγάλες ποσότητες που μένουν στο τέλος, και μέχρι πρότινος κατέληγαν στα σκουπίδια. Όπως και στο εξωτερικό όμως, έτσι και στην Ελλάδα, έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους οργανώσεις και συνεταιρισμοί οι οποίοι συνεργάζονται με καφετέριες και όχι μόνο για να συγκεντρώνουν αυτές τις ποσότητες και να τις αξιοποιούν ως πρώτη ύλη για την παραγωγή νέων ειδών χρήσιμων για άλλες δράσεις. Βέβαια, και στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο υπάρχουν ακόμη πολλά βήματα που πρέπει να γίνουν.
Τι ακολουθεί όμως; Για παράδειγμα, η βρετανική εταιρεία Bio-Bean ήταν η πρώτη που βρήκε τρόπο να εκμεταλλευτεί τα υπολείμματα του καφέ για να παράγει καύσιμη ύλη και είναι η πρώτη παγκοσμίως που το έπραξε. Ήρθε σε συνεργασία με εταιρείες, πανεπιστήμια, γραφεία, σταθμούς τρένων και εργοστάσια επεξεργασίας καφέ από όπου και συλλέγει την απαραίτητη πρώτη ύλη. Στο εργοστάσιο ανακύκλωσης και επεξεργασίας που βρίσκεται στο Cambridgeshire, επεξεργάζονται χιλιάδες τόνους υπολειμμάτων καφέ τα οποία μεταμορφώνουν σε καύσιμη ύλη που μοιάζει με μπριγκέτα ξύλου. Αυτό το κούτσουρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια αντί για ξύλο σε στόφες, σόμπες κ.λπ. Οπως λένε στην ιστοσελίδα τους, για την παραγωγή ενός κούτσουρου καύσιμης ύλης χρειάζονται 25 φλιτζάνια καφέ. Επίσης υποστηρίζουν ότι, η δική τους καύσιμη ύλη παράγει κατά 20% περισσότερη θερμογόνο δύναμη από ό,τι ένα ξερό ξύλο και ότι κατά την καύση παράγονται κατά 80% λιγότερες εκπομπές αερίων από ό,τι αν οδηγούνταν αυτές οι ποσότητες υπολειμμάτων στις χωματερές. Παρόμοιες προσπάθειες τελευταία έχουν γίνει και στην Ελλάδα.
Μια πιο δύσκολη διαδικασία όμως είναι αυτή που παράγει βιοκαύσιμα, από τα έλαια που εμπεριέχονται στα υπολείμματα του καφέ! Πιθανότατα έχετε παρατηρήσει ότι όταν μένει λίγος καφές σε ένα σκεύος, στην επιφάνειά του σχηματίζεται ένα στρώμα που γυαλίζει. Και πάλι, στο εξωτερικό και στις ΗΠΑ συγκεκριμένα, μία μεγάλη εταιρεία πώλησης καφέ και γλυκισμάτων, η Dunkin Donuts βρήκε τρόπο να εκμεταλλευτεί αυτό το γυαλιστερό «φιλμ». Πρόκειται για έλαια του καφέ, διαφορετικής περιεκτικότητα σε κάθε ποικιλία, που μπορούν να εκχυλιστούν και κατόπιν ειδικής επεξεργασίας να χρησιμοποιηθούν ως βιοκαύσιμα, αφού αναμειχθούν με αλκοόλη προκειμένου να δημιουργηθεί χημική αντίδραση και παράγεται βιοντίζελ, το οποίο κατόπιν καθαρίζεται, ώστε να δώσει το τελικό καθαρό προϊόν που είναι το βιοκαύσιμο. Μάλιστα η εταιρεία κατασκεύασε και ένα αυτοδύναμο ενεργειακά σπίτι, που λειτουργεί με βιοκαύσιμα που προέρχονται από τα 29.484 κιλά υπολειμμάτων καφέ που συλλέγονται ετήσια από τα καταστήματά της και μόνο., ενώ όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα τους, από περίπου 75 κιλά καφέ παράγονται τέσσερα λίτρα βιοκαυσίμου, που σε ποσοστό 80% προέρχεται από τα έλαια των κόκκων καφέ. Μάλιστα, τα συγκεκριμένα βιοκαύσιμα χρησιμοποιήθηκαν δοκιμαστικά στα λεωφορεία του Λονδίνου.
Για να φτάσουμε στο απλό, οικολογικό λίπασμα. Οι τριανταφυλλιές και οι γαρδένιες «αγαπούν» τα υπολείμματα καφέ, ενώ μία απλή διαδικασία, αυτή της κομποστοποίησης μπορεί ό,τι μένει από έναν… εσπρέσο ή έναν γαλλικό καφέ να αποβάλει τα χημικά συστατικά που είναι τοξικά για τα φυτά, όπως η καφεΐνη, οι τανίνες και το χλωρογενικό οξύ και μέσα σε 98 ημέρες (όπως λένε οι ειδικοί) να δώσουν ένα πραγματικά καλό λίπασμα, πλούσιο σε άζωτο και κάλλιο.
Η κομποστοποίηση και οι καφέ κάδοι
Όταν βρεθεί κάποιος-α πχ στην Αττική, θα διαπιστώσει εκεί ότι οι κάδοι δεν είναι μόνο μπλε ή πράσινοι, για ανακύκλωση υλικών δηλαδή και συμβατικά απορρίμματα, αλλά υπάρχουν και οι καφέ κάδοι! Τι είναι λοιπόν αυτοί, και σε τι εξυπηρετούν;
Σε μία συνειδητοποιημένη κοινωνία τίποτε δεν πάει χαμένο, και αυτό ισχύει και για τα υπολείμματα τροφίμων. Στους καφέ κάδους λοιπόν μπορούν να εναποθετηθούν οργανικά υλικά, υπολείμματα φαγητού, λαχανικών, φρούτων, λουλουδιών κλπ, με σκοπό την κομποστοποίηση, την φυσική μετατροπή των παραπάνω υλικών σε χρήσιμο λίπασμα, εδαφοβελτιωτικό, ή όπως αλλιώς το λένε κομπόστ. Αυτά τα υλικά υποτίθεται ότι συλλέγονται από ειδικά απορριμματοφόρα και θα πρέπει να μεταφέρονται σε ειδική εγκατάσταση στους ΧΥΤΑ για να χρησιμοποιούνται αναλόγως και να υπόκεινται σε ειδική επεξεργασία.
Εκεί προκύπτει το τελικό προϊόν, ένα χρήσιμο λίπασμα, το οποίο μπορεί να διατεθεί σε γεωπόνους και αγρότες προς πώληση, ή δωρεάν στο κοινό για τη χρήση του σε καλλωπιστικά φυτά. Να σημειωθεί, ότι δεν πρέπει να απορρίπτονται στους καφέ κάδους όλα τα υλικά συσκευασίας, όπως επίσης και οι φλούδες από τα εσπεριδοειδή ή ωμά υπολείμματα επεξεργασίας κρέατος και αλιευμάτων, γόπες τσιγάρων, τροφές και περιττώματα ζώων και γυαλιστερά χαρτιά.
Προχωρημένα πράγματα θα πει κανείς. Ουσιώδη, θα απαντήσουν άλλοι και ίσως πλέον αναγκαία. Βέβαια, από το 2015 είχε εξαγγελθεί η διανομή επτά χιλιάδων κάδων οικιακής κομποστοποίησης σε πολίτες του Δήμου Βόλου.
Είχε γίνει μία περιορισμένη το 2012, αλλά από τότε… ουδέν νεώτερον από το συγκεκριμένο μέτωπο!
Από απόβλητα…βιοαέριο
Μία άλλη βιομηχανική διαδικασία που βασίζεται στην κυκλική οικονομία και την ανακύκλωση είναι η παραγωγή βιοαερίου, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο, διαχεόμενο στο δίκτυο φυσικού αερίου, ή από μονάδες και εργοστάσια που έχουν δικές τους ιδιόκτητες εγκαταστάσεις παραγωγής για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες τους.
Βιοαέριο φυσικά παράγεται και στους ΧΥΤΑ, αφού τα απορρίμματα μέσω φυσικής ουσιαστικά διαδικασίας εκλύουν σημαντικές ποσότητες και εναπόκειται στους διαχειριστές να το αξιοποιήσουν.
Το βιοαέριο μπορεί να παραχθεί από ακατέργαστες πρώτες ύλες όπως, τα αγροτικά απόβλητα, κοπριά, αστικά απόβλητα, φυτική ύλη και πράσινα απόβλητα ή απορρίμματα τροφών. Ουσιαστικά παράγεται από αναερόβιους μικροοργανισμούς, μικρόβια που τρέφονται από τους υδατάνθρακες και τα λίπη, παράγοντας μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα ως μεταβολικά προϊόντα αποβλήτων. Το βιοαέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο (την πηγή ενέργειας εντός του καυσίμου) και διοξείδιο του άνθρακα, ενώ είναι πιθανό να περιέχει και μικρές ποσότητες αζώτου ή υδρογόνου. Οι ρύποι του βιοαερίου μπορούν να περιέχουν θείο ή σιλοξάνια, αλλά αυτό εξαρτάται από την πρώτη ύλη του χωνευτηρίου.
Απαραίτητο ν’ αναφέρουμε ότι ήδη υπάρχει εξοπλισμός στο εξωτερικό, που διατίθεται για οικιακή παραγωγή βιοαερίου για την κάλυψη αναγκών του κάθε νοικοκυριού…! Για παράδειγμα, εταιρεία στο Ισραήλ, η HomeBioGas, ήδη έχει προωθήσει στην αγορά τέτοιους αναερόβιους χωνευτήρες, και από εκεί και πέρα κάθε νοικοκυριό μπορεί και τα οργανικά απόβλητα να χρησιμοποιεί και ουσιαστικά να παράγει ενέργεια!
