Στην ακύρωση προστίμου ύψους 2.500 ευρώ προχώρησε η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, η οποία εξέτασε υπόθεση κλοπής ταμειακής μηχανής από επαγγελματία σε λαϊκή αγορά. Η εν λόγω απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αποσαφηνίζει ποιες ενέργειες μπορούν να προστατεύσουν έναν φορολογούμενο από την επιβολή προστίμου όταν η απώλεια του φορολογικού μηχανισμού οφείλεται σε κλοπή.
Η υπόθεση που εξέτασε η ΔΕΔ ανάγεται στον Οκτώβριο του 2021. Μετά το πέρας λαϊκής αγοράς στην Αθήνα, άγνωστος άρπαξε την τσάντα που η επαγγελματίας είχε κρεμασμένη στον ώμο της. Μέσα σε αυτή βρίσκονταν, μεταξύ άλλων, η φορολογική ταμειακή μηχανή, η άδεια λαϊκής αγοράς, το σχετικό βιβλίο, καθώς και τα δελτία «Ζ» του προηγούμενου τριμήνου.
Η επαγγελματίας προσέφυγε στην Αστυνομία, κατήγγειλε την κλοπή και υπέβαλε μήνυση κατά αγνώστων. Παρά τις ενέργειές της, η φορολογική αρχή προχώρησε στην επιβολή προστίμου 2.500 ευρώ για μη διαφύλαξη της ταμειακής μηχανής.
Κατά την κρίση της φορολογικής διοίκησης, τα στοιχεία που είχαν προσκομιστεί δεν ήταν επαρκή ώστε να αποδειχθεί ότι η απώλεια της συσκευής προκλήθηκε από περιστατικό το οποίο δεν θα μπορούσε να είχε αποτραπεί ακόμη και εάν η επαγγελματίας είχε επιδείξει την απαιτούμενη επιμέλεια.
Διαφορετική ήταν, ωστόσο, η κρίση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, στην οποία προσέφυγε η επαγγελματίας ζητώντας την ακύρωση της πράξης επιβολής προστίμου.
Η ΔΕΔ συνεκτίμησε τις πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε το περιστατικό, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός ότι η κλοπή καταγγέλθηκε στην Αστυνομία, ότι συνέβη κατά τον χρόνο και στον χώρο άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας, αλλά και ότι η φορολογούμενη προχώρησε άμεσα στις απαιτούμενες ενέργειες.
Μετά την κλοπή, η επαγγελματίας δήλωσε την παύση λειτουργίας της συγκεκριμένης ταμειακής μηχανής, ενώ στις 12 Οκτωβρίου 2021 αγόρασε νέα συσκευή, την οποία και δήλωσε στη φορολογική διοίκηση.
Τα στοιχεία αυτά κρίθηκαν καθοριστικά, καθώς, σύμφωνα με τη ΔΕΔ, από τη συνολική συμπεριφορά της φορολογούμενης δεν προέκυπτε αμέλεια ως προς τη φύλαξη της ταμειακής μηχανής.
Πότε δεν επιβάλλεται το πρόστιμο
Η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς αναδεικνύει το πλαίσιο που εφαρμόζεται όταν ένας φορολογικός ηλεκτρονικός μηχανισμός χαθεί ή κλαπεί.
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο για μη διαφύλαξη φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού όταν η απώλειά του έχει δηλωθεί πριν από την έκδοση της σχετικής εντολής ελέγχου.
Παράλληλα, από τη νομολογία προκύπτει ότι η κλοπή μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αντιμετωπιστεί ως περίπτωση ανωτέρας βίας. Κρίσιμο στοιχείο είναι ο φορολογούμενος να μπορεί να αποδείξει ότι είχε επιδείξει την απαιτούμενη επιμέλεια και είχε λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τη φύλαξη του φορολογικού εξοπλισμού.
Με άλλα λόγια, η επίκληση και μόνο μιας κλοπής δεν αρκεί αυτομάτως για την απαλλαγή από το πρόστιμο. Καθοριστικό ρόλο παίζουν τόσο οι συνθήκες του περιστατικού όσο και οι ενέργειες του επαγγελματία αμέσως μετά την απώλεια.
Οι κινήσεις που μπορεί να κρίνουν την υπόθεση
Στην πράξη, η απόφαση της ΔΕΔ στέλνει σαφές μήνυμα προς τους επαγγελματίες που ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με αντίστοιχο περιστατικό: η άμεση και τεκμηριωμένη αντίδραση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Η κλοπή θα πρέπει να καταγγέλλεται χωρίς καθυστέρηση στην Αστυνομία, με όσο το δυνατόν αναλυτικότερη περιγραφή των συνθηκών υπό τις οποίες συνέβη. Τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα πρέπει να διατηρούνται, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και η έγκαιρη δήλωση της απώλειας του φορολογικού μηχανισμού στη φορολογική διοίκηση.
Τέλος, ο εκάστοτε επαγγελματίας θα πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώσει ότι είχε λάβει εύλογα μέτρα για την προστασία και τη φύλαξη της συσκευής. Η χρονική ακολουθία των ενεργειών, από την αστυνομική καταγγελία μέχρι τη δήλωση της απώλειας και την αντικατάσταση της ταμειακής, μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο κατά την εξέταση μιας προσφυγής.
