Είναι προφανώς η πρώτη φορά που μπορούμε να πούμε με ασφάλεια από τι… νοσεί η κάθε περιοχή στη Θεσσαλία. Νοσήματα που οδηγούν σε θνησιμότητα εμφανίζονται σε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά στην περιοχή μας, σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου μιλάει στη larissanet για τα σημαντικά ευρήματα της δική του έρευνας και της ομάδας του, που δίνουν μια πρώτη εικόνα των νοσημάτων ανά περιοχή. Κάποιες παρουσιάζουν ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως για παράδειγμα περιοχή του ν. Λάρισας, ενώ φαίνεται ότι η κρίση ανέβασε στα ύψη νοσήματα που έχουν να κάνουν με την υπέρταση. Πρόκειται για έναν χάρτη υγείας που στο επόμενο στάδιο του θα προχωρήσει στην έρευνα των αιτιών που προκαλούν τα νοσήματα σε ολόκληρη τη Θεσσαλία.
Κύριε Χατζηχριστοδούλου ποια μεθοδολογία ακολουθήσατε για να φτάσετε σε αυτά τα ευρήματα;
Οι πηγές των δικών μας στοιχείων είναι η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία και αφορά δεδομένα θνησιμότητας και δεδομένα νοσηρότητας. Επειδή τα δεδομένα νοσηρότητας δεν αφορούν όλες τις εισαγωγές, αλλά μόνο το 1/8 των εισαγωγών πήραμε και κάποια δεδομένα από το νοσοκομείο του Βόλου και από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο με σκοπό να τα συγκρίνουμε τα δεδομένα και να δούμε την αξιοπιστία τους.
Άρα αναλύσαμε τα δεδομένα θνησιμότητας και νοσηρότητας των περιοχών της Θεσσαλίας, σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Έτσι βλέπουμε αν έχουμε μεγαλύτερη θνησιμότητα για ένα νόσημα από την υπόλοιπη Ελλάδα.
Έχετε ανακοινώσει ευρήματα που αφορούν την Μαγνησία. Τι εντοπίσατε;
Στο Βόλο έχουμε μεγάλη θνησιμότητα στον καρκίνο του ύπατος και μεγαλύτερη θνησιμότητα στην περιοχή από εγκεφαλικά. Εδώ βρήκαμε θνησιμότητα στα εγκεφαλικά 3,3 φορές περισσότερα σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα. Αυξημένα ήταν και τα εγκεφαλικά αγγείων. Γενικώς δηλαδή βρήκαμε αύξηση στα έμφρακτα εγκεφαλικά στην περιοχή αυτή.
Σε αυτή την κατάσταση πόσο συνέβαλε η κρίση που περάσαμε ως χώρα;
Κάναμε μια μελέτη παρέμβασης για να δούμε αν σε μερικά νοσήματα από το 2010 και μετά είχαμε αύξηση. Έτσι εκπονήσαμε μια μελέτη παρέμβασης για να δούμε αν από το 2010 είχαμε νοσήματα αυξημένα σε όλη τη Θεσσαλία, αλλά και σε κάθε περιοχή χωριστά λόγω της κρίσης. Επικεντρωθήκαμε σε κάποια νοσήματα που έχουν μικρότερο λανθάνοντα χρόνο. Οι καρκίνοι έχουν μεγάλο λανθάνοντα χρόνο. Ακόμη και εάν η κρίση επέδρασε περιμένουμε τα όποια αποτελέσματα να εμφανιστούν την επόμενη δεκαετία αναφορικά με τους καρκίνους.
Τα νοσήματα που αφορούν στην υπέρταση που έχουν μικρότερο λανθάνοντα χρόνο είναι και αυτά που επικεντρωθήκαμε και ερευνήσαμε και διαπιστώσαμε ότι εμφάνισαν μεγάλη αύξηση από το 2010 και μετά.Τις αιτίες που προκαλούνται όλα αυτά νοσήματα τις έχουμε εντοπίσει;
Είναι διαφορετικές οι αιτίες ανάλογα με το νόσημα. Ο καρκίνος του ήπατος μπορεί να συνδέεται με την χρόνια ηπατίτιδα Β ή μπορεί να συνδέεται με την κατανάλωση αλκοόλ. Για παράδειγμα βρήκαμε ότι ο Βόλος, πάλι με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, παρουσιάζει εξάρτηση από το αλκοόλ δύο φορές πάνω σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Επίσης οι διοξίνες σχετίζονται με τον καρκίνο του ήπατος. Άρα δεν μιλάμε για μια αιτία, αλλά για πολυπαραγοντική κατάσταση.
Αλλά για να δούμε ποια από αυτές τις αιτίες σχετίζονται για παράδειγμα με τους καρκίνους στο Βόλο θα πρέπει να κάνουμε μια νέα επιδημιολογική μελέτη. Είμαστε ακριβώς σε αυτό το επίπεδο που κάνουμε τέτοιες ειδικές μελέτες.
Πάμε λοιπόν και στις άλλες περιοχές. Τι έχετε βρει αναφορικά με την νοσηρότητα στην δική μας περιοχή;
Σε κάποιες περιοχές έχουμε μεγαλύτερη θνησιμότητα από μορφές καρκίνου. Σε περιοχή του νομού Λάρισας έχουμε αυξημένα νοσήματα και θνησιμότητα από τον καρκίνο του στομάχου. Στην περιοχή εμφανίζεται 2 φορές μεγαλύτερη θνησιμότητα του καρκίνου του στομάχου από ότι στην υπόλοιπη Ελλάδα. Αντίστοιχα έχουμε μια άλλη περιοχή που το ποσοστό αυτό είναι δύο φορές κάτω σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα.
Ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου με την συνεργάτιδά του Κατερίνα Δαδούλη, Μαθηματικός MSc, Υποψήφια Διδάκτωρ Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας
Έχουμε υποψία γιατί μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο;
Ως πρώτη σκέψη είναι ότι ο καρκίνος του στομάχου σχετίζεται με το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Για να το δούμε πήραμε 500 ορούς από την περιοχή που έχει αύξηση και άλλους 500 από την περιοχή που παρουσιάζει μείωση. Αν βρούμε διαφορετική συχνότητα στο ελικοβακτηρίδιο στις δύο περιοχές θα υποψιαστούμε ότι αυτή θα είναι πιθανόν η αιτία. Αν στην περιοχή που έχει αύξηση βρούμε ότι το ελικοβακτηρίδιο έχει μεγαλύτερη συχνότητα τότε θα πάμε σε συνεργασία με γαστρεντερολόγους της περιοχή και θα συλλεγούν δείγματα για να προχωρήσουμε σε καλλιέργεια. Από αυτή τη διαδικασία θα δούμε αν το ελικοβακτηρίδιο έχει τα ογκογόνα γονίδια. Θα ψάξουμε επίσης το νερό της περιοχής για να δούμε αν έχει το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Αν φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο τότε πρέπει να δουλέψουμε στην πρόληψη.
Στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας τι εικόνα έχουμε;
Στο ν. Τρικάλων έχουμε επίσης αύξηση των εγκεφαλικών και του ζαχαρώδους διαβήτη. Στην περιοχή βρίσκουμε 4,5 φορές περισσότερα εγκεφαλικά σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Στο νομό Καρδίτσας βλέπουμε και πάλι αυξημένα εγκεφαλικά, αλλά όχι τόσο όσο στο ν. Τρικάλων.
Σε όλα αυτά πόσο συμβάλει η μόλυνση του περιβάλλοντος, το επιβαρημένο νερό και η διατροφή μας;
Είναι παράγοντες κινδύνου και όλοι αυτοί που αναφέρατε. Αν σε κάποια περιοχή συμβάλει περισσότερο η αέρια ρύπανση ή η διατροφή δεν μπορώ να σας το πω με αυτή τη μελέτη. Με την μελέτη αυτή καταφέραμε να φτιάξουμε ένα χάρτη υγείας. Για πρώτη φορά έχουμε μια απεικόνιση του χάρτη υγείας για όλη τη Θεσσαλία που δείχνει την νοσηρότητα – θνησιμότητα σε κάθε περιοχή.
Επίσης έχουμε σημαντικά ευρήματα για νευρολογικά και ψυχιατρικά νοσήματα στην περιοχή μας. Αλλού έχουμε βρει περισσότερα και αλλού λιγότερα και θέλουμε να το ερευνήσουμε. Σε τέτοιες καταστάσεις παίζει αρκετά ρόλο το γενετικό υπόβαθρο.
Πηγή: Larissanet.gr
