Ιδιαίτερα αποτελεσματικές είναι οι ελληνικές αντιαεροπορικές συστοιχίες Patriot στη Σαουδική Αραβία, που αναχαίτισαν με επιτυχία δύο βαλλιστικούς ιρανικούς πυραύλους, ενώ τα στελέχη των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αποκόμισαν ιδιαίτερη επιχειρησιακή εμπειρία που δεν θα μπορούσε να προσομοιωθεί σε οποιαδήποτε εκπαίδευση και είναι χρήσιμη, αν χρειαστεί σε οποιαδήποτε άλλη μελλοντική περίπτωση, κάτι που είναι απευκταίο. Στις διεθνείς σχέσεις, ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, που αντιμετωπίζουν έναν μεγαλύτερο και ισχυρότερο αντίπαλο, η δημιουργία, ερεισμάτων και συμμαχικών δεσμών με άλλες χώρες, αποτελεί πολύ βασικό της αποτροπής που εκπέμπουμε.
Ο Χρήστος Κόλλιας καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Π.Θ. και επιμελητής του περιοδικού Defence and Peace Economics, μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και τον Δημήτρη Καρεκλίδη, τονίζοντας ότι με λύπη παρατήρησε ότι γι’ αυτή τη δράση των ελληνικών συστοιχιών Patriot και την αναχαίτιση δύο ιρανικών πυραύλων, υπήρξε μια μικροκομματική και μυωπική αντίδραση στο εσωτερικό της χώρας μας.
Αναφορικά με το σύστημα Patriot που έστειλε η χώρα μας στην Σαουδική Αραβία από το 2021, ο καθηγητής ανέφερε ότι η Ελλάδα παρότι είναι μια μικρού μεγέθους χώρα, με δεδομένη την εξ ανατολών απειλή, διαχρονικά επενδύει πολύ μεγάλους πόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ στην αμυντική της θωράκιση. Συνεπώς διαθέτει ένα καλό για τα δεδομένα της χώρας και σε σχέση με άλλες χώρες οπλοστάσιο.
Ο κ. Κόλλιας τόνισε ότι στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, παρόλο που είναι πολλαπλάσια πλουσιότερη, δεν διέθετε αντίστοιχα εξελιγμένες αντιαεροπορικές δυνατότητες στο βαθμό και στην έκταση που απαιτούντο για την προστασία των πετρελαϊκών της εγκαταστάσεων. Γι’ αυτό απευθύνθηκε σε άλλες χώρες και ζήτησες τη συνδρομή τους για την προστασία από τις επιθέσεις που δεχόντουσαν το 2021 από τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, αντίστοιχη προστασία, έχει μετακινηθεί λόγω του πολέμου στη Ν. Ανατολή και στην Τουρκία, από πλευράς Ισπανίας και Γερμανίας, με συστήματα Patriot, γιατί στοχοποιήθηκε από βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν. Είναι κάτι που συμβαίνει στο διεθνές σύστημα.
Αναφορικά με την αποστολή μιας ελληνικής συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο κ. Κόλλιας τόνισε ότι το 2021 υπογράφηκε η συμφωνία, η οποία ανανεώθηκε το 2024 με ψήφους της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, που αποσκοπούσε να προσφέρει προστασία από πυραυλικές επιθέσεις.
Ο καθηγητής τόνισε ότι οι χρόνοι παράδοσης τέτοιων συστημάτων είναι πολύ μεγάλοι, ειδικά σε περιόδους που γίνεται μια ταχύτατη ανάλωση των πυρομαχικών, όπου τα αποθέματα ακόμη και ισχυρών στρατιωτικά χωρών όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, εξαντλούνται με ταχύτατους ρυθμούς και η αναπλήρωσή τους απαιτεί πολύ μακρά χρονικά διαστήματα.
Η Σαουδική Αραβία έκρινε τότε ότι μια τέτοια συμφωνία με την Ελλάδα ήταν συμφέρουσα προς αυτήν, επιπροσθέτως γιατί έχει μια εμπιστοσύνη στις ικανότητες των Ελλήνων αξιωματικών και υπαξιωματικών που στελεχώσουν αυτές τις συστοιχίες.
«Εκ του αποτελέσματος τα στελέχη του Ελληνικού Στρατού, αποδείχτηκαν ιδιαίτερα αποτελεσματικά, αποκόμισαν ιδιαίτερη επιχειρησιακή εμπειρία που δεν θα μπορούσε να προσομοιωθεί σε οποιαδήποτε, όσο ρεαλιστική κι αν ήταν, εκπαίδευση και είναι χρήσιμη, αν χρειαστεί σε οποιαδήποτε άλλη μελλοντική περίπτωση, κάτι που είναι απευκταίο», ανέφερε ο κ. Κόλλιας.
Μικροκομματική και μυωπική αντίδραση
Ο καθηγητής τόνισε ότι με λύπη παρατήρησε ότι γι’ αυτή τη δράση των ελληνικών συστοιχιών Patriot και την αναχαίτιση δύο ιρανικών πυραύλων, υπήρξε μια μικροκομματική και μυωπική αντίδραση στο εσωτερικό της χώρας μας.
«Μια αντιστοίχιση που θα μπορούσα να κάνω σε σχέση με αυτή τη συμφωνία είναι σαν να είχα υπογράψει ένα συμβόλαιο νοσοκομειακής κάλυψης με μια ασφαλιστική εταιρία, το οποίο από το 2021-22 που βρίσκεται εκεί η συστοιχία Patriot, δεν το χρησιμοποιούσα και όταν χρειάστηκε να πάω στο Νοσοκομείο, η ασφαλιστική εταιρία μου είπε ότι μονομερώς δεν ισχύει η συμφωνία που κάναμε», ανέφερε ο καθηγητής Οικονομικών.
Ακόμη είπε ότι κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να το πράξει η Ελλάδα, γιατί θα έπληττε τη διεθνή της αξιοπιστία. Στις διεθνείς σχέσεις, ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, που αντιμετωπίζουν έναν μεγαλύτερο και ισχυρότερο αντίπαλο, η δημιουργία, ερεισμάτων και συμμαχικών δεσμών με άλλες χώρες, αποτελεί πολύ βασικό της αποτροπής που εκπέμπουμε.
Ο καθηγητής τόνισε ότι αρκετά από τα παλαιότερου τύπου επιθετικά ελικόπτερα Apache στην Ελλάδα, αυτή τη στιγμή πετούν γιατί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μας έδωσαν σε συμβολική τιμή ένα πολύ μεγάλος μέρος των αποθεμάτων που είχαν σε ανταλλακτικά, με δεδομένο ότι αυτός ο τύπος των ελικοπτέρων, δεν υποστηρίζεται από τον αρχικό κατασκευαστή.
Σύμφωνα με τον κ. Κόλλια, είναι μια λειτουργία που είναι συνήθης στο διεθνές σύστημα και αυτές οι σχέσεις πρέπει να καλλιεργούνται, γιατί η σύγκρουση στη Μ. Ανατολή είναι στη γειτονιά μας, μας επηρεάζει άμεσα, πέρα από τις οικονομικές επιπτώσεις και σε μια περίοδο που αυτή η ευρύτερη γεωπολιτική και στρατηγική αστάθεια φαίνεται να αναδιαμορφώνει πλήρως το ευρύτερο σκηνικό ασφάλειας στην περιοχή μας και η Ελλάδα δεν μπορούσε παρά να ήταν παρούσα.
Κατ’ αντιστοιχία εξίσου σημαντική ήταν η άμεση κινητοποίηση, μετά το αίτημα του κύπριου προέδρου για την αποστολή ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο και τη στιγμή που μόλις χθες έφτασε στην Κύπρο το βρετανικό αντιτορπιλικό, ενώ η δική μας παρουσία ήταν σχεδόν την επόμενη ημέρα, κάτι που δείχνει το επίπεδο της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, κάτι που για τον καθηγητή λειτουργεί καθησυχαστικά.
Ο κ. Κόλλιας τόνισε ότι ο πρωθυπουργός σε ζητήματα μείζονων εξωτερικών κρίσεων έχει επιδείξει και στο παρελθόν πολύ σημαντικά και γρήγορα αντανακλαστικά, όπως έγινε με την προσπάθεια υβριδικής εισβολής το 2020 στον Έβρο από πλευράς Τουρκίας, που «οπλοποίησε» μετανάστες, την κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπου οι στόλοι βρέθηκαν σε θέσεις μάχης και από την περιοχή περνούσε το γαλλικό αεροπλανοφόρο Σαρλ Ντε Γκολ, ενώ ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο από την Ερυθρά Θάλασσα κατευθύνθηκε στη Μεσόγειο, που δείχνει τη σημασία στενών και αξιόπιστών σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ εταίρων.
Ο καθηγητής επισήμανε ότι αυτοί είναι οι μηχανισμοί που λειτουργούν και συμβάλλουν στη συνολικότερη αποτρεπτική ισχύ μιας χώρας ,και για τέτοιου είδους ζητήματα είναι καιρός να ωριμάσουμε και να μην τα βάζουμε στην προκρούστεια κλίνη των μικροκομματικών εσωτερικών σκοπιμοτήτων.
Καθυστερημένη η αντίδραση για τις επιπτώσεις
Ο κ. Κόλλιας ανέφερε ότι η αντίδραση της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο ενεργειακό κόστος και κατά συνέπεια στον πληθωρισμό και στην ακρίβεια, ήταν καθυστερημένη, γιατί η ενέργεια είναι μια εισροή στην παραγωγική αλυσίδα που επηρεάζει σε όλα τα στάδιά της μέχρι και την τελική κατανάλωση και το καλάθι της νοικοκυράς.
Όπως είπε, το βασικό ερώτημα που υπάρχει στο μυαλό όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι το πόσο θα διαρκέσει αυτή η κρίση και αυτό είναι άγνωστο και έχουμε αδυναμία να κάνουμε έστω και μια στοιχειώδη εκτίμηση της διάρκειας, από το γεγονός και μόνο ότι από τη μια μέρα στην επόμενη ο βασικός παίκτης στη σύγκρουση ο πρόεδρος Τραμπ, φαίνεται συνεχώς να αλλάζει το αφήγημα και τους στόχους. Πριν από 3 μέρες έδωσε 48ωρη προθεσμία στο Ιράν να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ, η προθεσμία παρήλθε και χθες έκανε δηλώσεις ότι δίνει πενθήμερη παράταση, λόγω επαφών και συζητήσεων που φαίνεται να είναι σε εξέλιξη στο Ισλαμαμπάτ του Πακιστάν, μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μέσω τρίτων.
«Αυτή η αβεβαιότητα αναγκάζει τις κυβερνήσεις να μην εξαντλούν όλα τα πιθανά διαθέσιμα ¨όπλα¨ που έχουν για να αντιμετωπιστούν αυτές οι επιπτώσεις, στο πρώτο πακέτο μέτρων. Γιατί όταν αυτά εξαντληθούν και ο πόλεμος παραταθεί για πολλούς μήνες και σημάνει μια παγκόσμια οικονομική κρίση και ύφεση και δεν υπάρχουν ισχυρά αντίμετρα, αυτό ήταν που πρυτάνευσε κυρίως στο μυαλό του υπουργού Οικονομικών και του πρωθυπουργού, ώστε αφενός να μη διαταραχτούν δημοσιονομικές ισορροπίες και δεν θα εξαντλούσαν τα ¨πυρομαχικά¨ των δυνητικών μέτρων που έχει στη φαρέτρα της η κυβέρνηση και ταυτόχρονα να μπορούσαν να απαλύνουν μερικώς τις οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Περσικό», ανέφερε ο κ. Κόλλιας.
Ο ίδιος είπε ότι και στην Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, πέρα από κάποιες γενικόλογες εξαγγελίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προχώρησε στη λήψη κάποιων συγκεκριμένων για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ακριβώς γιατί και ίδια δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει αυτή η σύγκρουση.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης Ντίνος Στεργιόπουλος
