Την πόλη του Βόλου επέλεξαν το iMEdD (incubator for Media Education and Development) και το Παγκόσμιο Δίκτυο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (Global Investigative Journalism Network) που συνεργάστηκαν για να προσφέρουν ένα καινοτόμο πρόγραμμα εκπαίδευσης, σχεδιασμένο για δημοσιογράφους που έχουν περιορισμένη ή καθόλου εμπειρία στην ερευνητική δημοσιογραφία, με το διά ζώσης μέρος του προγράμματος να διεξάγεται στην πρωτεύουσα της Μαγνησίας, με τους λόγους να είναι και… συμβολικοί.
Αυτό ανέφερε στη «Μαγνησία» και ο επικεφαλής των προγραμμάτων incubator & ideas zone του iMEdD, Δημήτρης Μπούνιας, με το πρόγραμμα να στοχεύει στη εκπαίδευση και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και εργαλείων με δημοσιογράφους και επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης, σε συνεργασία με μέλη και οργανισμούς της δημοσιογραφικής κοινότητας.
Το δια ζώσης μέρος του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στον Βόλο το διάστημα 11-15/11. Μετά από την αξιολόγηση 1300 αιτήσεων, επιλέχθηκαν 12 συμμετέχοντες, από χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, η Ζάμπια, η Ιορδανία, το Μπουρούντι, η Ινδονησία, το Μπαγκλαντές, η Αλβανία, η Βραζιλία και η Ελλάδα, παρακολουθώντας σεμινάρια πάνω σε βασικές πτυχές της ερευνητικής δημοσιογραφίας, όπως η εύρεση πηγών, οι διασυνοριακές έρευνες, η ανάλυση μεγάλων δεδομένων και η κυβερνοασφάλεια.
«Υπάρχουν 2-3 κόκκινες γραμμές για το τι είναι ερευνητική δημοσιογραφία. Η μία είναι ότι παράγει νέα γνώση, μέσω έρευνας και συνήθως κάποιος δεν θέλει να υπάρχει αυτή η γνώση. Ένας συνάδελφος έχει πει ότι ερευνητική δημοσιογραφία είναι αυτή που δεν τη διαβάζει ο πολύς κόσμος αλλά τη διαβάζει ο εισαγγελέας. H δουλειά του δημοσιογράφου τελειώνει εκεί που αρχίζει η δουλειά του εισαγγελέα» σημειώνει ο Δ. Μπούνιας.
Στον Βόλο, οι συμμετέχοντες κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη σύνταξη προτάσεων και την αναζήτηση χρηματοδότησης, μέχρι τη δημοσιογραφία δεδομένων και την έρευνα για την κλιματική κρίση.
Γιατί λοιπόν επιλέχθηκε ο Βόλος; Όπως εξηγεί ο επικεφαλής του Incubator: «Είναι μία πόλη που αν τη δεις από ένα… ελικόπτερο έχει πολλά στοιχεία που ενδιαφέρουν την ερευνητική δημοσιογραφία, με πολλές ιστορίες που μπορείς να βρεις σε πολλά μέρη του κόσμου. Όπως μία μεγάλη περιβαλλοντική καταστροφή, η διαχείρισή της, το αποτύπωμά της στην τοπική κοινωνία, ενώ ένα σημαντικό κομμάτι αφορά τη στάση απέναντι στη δημοσιογραφία. Ανάλογα με το που βρίσκονται οι δημοσιογράφοι έχουν λιγότερο ή περισσότερο χώρο να κάνουν τη δουλειά τους, και έχοντας μία αμφιλεγόμενη Αρχή που έχει στραφεί κατά δημοσιογράφων».
Ο τελικός στόχος του σεμιναρίου ήταν οι συμμετέχοντες να λάβουν περισσότερη έμπνευση και 5-6 εργαλεία, και να γεννηθούν ιδέες για συνεργασίες. «Ποτέ δεν ήταν περισσότερα τα εργαλεία στη διάθεση ενός δημοσιογράφου για να βρει κάτι, πχ με ανοιχτές βάσεις δεδομένων, όπως η Διαύγεια, ή με εργαλεία ή ιστοσελίδες. Στην Ελλάδα εξάλλου είναι θεσμοθετημένο το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια πληροφορία» τόνισε επίσης ο κ. Μπούνιας.
Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με τη δημοσίευση ενός Οδηγού, ο οποίος θα είναι διαθέσιμος σε ολόκληρη τη δημοσιογραφική κοινότητα και θα συγκεντρώνει τα διαδικτυακά σεμινάρια σε ξεχωριστά κεφάλαια.
Xρυσόστομος Τρίμμης
