Σημαντική αύξηση των ποσοστών εφήβων που έχουν προβλήματα άγχους, χρήσης ουσιών και κατάθλιψης, με αρκετούς να ξεπερνούν τα όρια και να προχωρούν ακόμη και σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές καταγράφονται από την Πανελλήνια Εταιρεία Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων Ελλάδος ΠΕΕ-ΕΝΩΨΥΠΕ. Οι επιστήμονες προτείνουν να επανασχεδιάσουμε το πλέγμα υπηρεσιών των υπουργείων Παιδείας, Υγείας, Οικογένειας και Δικαιοσύνης για να αντιμετωπιστούν τα αυξημένα προβλήματα του σήμερα, από το σχολείο και την οικογένεια.
Ο Εμμανουήλ Τσαλαμανιός, πρόεδρος της ΠΕΕ-ΕΝΩΨΥΠΕ μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ 102,5 και τον Ηλία Κουτσερή και ανέφερε ότι υπάρχει μια αύξηση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς και αύξηση του άγχους στα μικρότερα παιδιά, υπάρχει αύξηση των εφήβων που δεν πηγαίνει στο σχολείο για ψυχιατρικούς λόγους και ένα «κύμα» που δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν με επάρκεια οι υπηρεσίες, οι κρατικές δομές και οι θεραπευτές, σε όλη την Ελλάδα, όπως και στη Μαγνησία και τη Θεσσαλία.
«Αρκετοί έφηβοι ξεπερνούν αυτό το όριο»
Σύμφωνα με τον ψυχίατρο Παιδιών-Εφήβων, Διευθυντή του Τμήματος Ψυχιατρικής κλινικής Παιδιών-Εφήβων του Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείου Βούλας» (Γ.Ν.Α.Β) και Διευθυντή του Ψυχιατρικού Τομέα του Νοσοκομείου, πάντα τα παιδιά και οι έφηβοι είχαν θέματα με άγχος, χρήση ουσιών, κατάθλιψη, που σε κάποια πλαίσια μπορεί να είναι και φυσιολογικό στην εφηβεία ένα καταθλιπτικό επεισόδιο και κάποια συναισθήματα απαισιοδοξίας και αστάθειας.
«Αρκετοί έφηβοι ξεπερνούν αυτό το όριο και πάνε σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, είναι γεμάτοι απελπισία ή αισθήματα κενού και ένα κομμάτι τους αναπτύσσουν οριακή διαταραχή προσωπικότητας, με πολύ μεγάλη αστάθεια, πολλά και έντονα συναισθήματα», ανέφερε ο κ. Τσαλαμανιός.
Ο ίδιος είπε ότι η ψυχιατρική νοσηλεία παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα πάντα είχε θέματα, δεν μπορούσαν να καλυφθούν οι ανάγκες, υπάρχουν λίστες αναμονής, ταλαιπωρία παιδιών που μπορεί να νοσηλευτούν μακριά από το σπίτι τους.
«Αυτοτραυματίζονται γιατί έχουν πόνο ψυχής»
Αναφερόμενος στις αυτοκραταστροφικές συμπεριφορές που μεταφράζονται ακόμη και σε αυτοτραυματισμούς, ο ψυχίατρος ανέφερε ότι οι έφηβοι προκαλούν πόνο στο σώμα, γιατί πονάνε πολύ στην ψυχή και προτιμούν να πονέσουν στο σώμα, ώστε να αντιληφθούν εκείνο τον πόνο, μήπως … ξαλαφρώσουν έστω και λίγο από τον ψυχικό πόνο. Αυτό είναι το βασικό τους σκεπτικό.
Ωστόσο, κάποια λιγότερα παιδιά, αυτοτραυματίζονται με σκοπό κάποια στιγμή να κάνουν τον τελικό τραυματισμό και να οδηγηθούν σε αυτοκτονία! Στις περιπτώσεις αυτές, θέλει ένα ξεκαθάρισμα τι παιδί έχουμε και συζητάμε και χρειάζεται ένα ξεκαθάρισμα και μια έμπειρη ματιά, για να μπορέσουμε να τους ανακουφίσουμε από τον ψυχικό πόνο που έχουν.
Ο γιατρός είπε ότι χρειάζεται να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά και όσο γίνεται να είμαστε με τα παιδιά και να δουλέψουμε τη σχέση μαζί τους πριν την εφηβεία, από τα χρόνια του Νηπιαγωγείου και του Δημοτικού Σχολείου, σε σχέση με τη ζωή και τη συμπεριφορά τους.
Ανεπαρκείς οι δομές χωρίς βελτιωμένες συνθήκες
Η 5η ΥΠΕ, που έχει αρμοδιότητα στη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα, δεν έχει κρεβάτια ψυχιατρικής νοσηλείας παιδιών ή εφήβων, αλλά και στις ΥΠΕ που διαθέτουν, δεν επαρκεί ο αριθμός και οι συνθήκες νοσηλείας, θα έπρεπε να είναι βελτιωμένες με θεραπευτικά προγράμματα, ξενώνες και κέντρα ημέρας για μετά τη νοσηλεία, ανέφερε ο πρόεδρος της Εταιρείας Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων.
«Όλο αυτό το πλέγμα υπηρεσιών που προσπαθούμε δεκαετίες, αλλά δεν έχει αναπτυχθεί στον βαθμό που θα έπρεπε και που οι καταστάσεις επιβάλλουν μετά τις διαδοχικές κρίσεις (πανδημία, οικονομική κρίση) και την αναταραχή της εποχής μας, δεν ήμασταν και δεν είμαστε έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε», τόνισε ο κ. Τσαλαμανιός.
Οι κρίσεις που περάσαμε…
Ο ίδιος είπε ότι οι κρίσεις που περάσαμε, μαζί με αδυναμίες των θεσμών να έχουν τον δικό τους ρόλο, δηλαδή το σχολείο να έχει έναν πραγματικά παιδαγωγικό ρόλο, η οικογένεια να μπορεί να αναπτύξει τα θετικά χαρακτηριστικά του κάθε παιδιού, καταλήγει ώστε πολλά παιδιά να μην έχουν μια πυξίδα στη ζωή τους και στην εφηβεία να έχουν ψυχολογικά ζητήματα και συμπεριφορικά, με εκδηλώσεις επιθετικότητας και βίας, που δυστυχώς συμβαίνουν συχνά με τραγικές συνέπειες σε μερικές περιπτώσεις.
Ο πρόεδρος της Εταιρείας Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, είπε ότι τα παραπάνω ήρθαν για να μείνουν, αν δεν προσέξουμε και δεν δουλέψουμε όλοι ακόμη περισσότερο και μέσα σ’ αυτούς είναι και η οικογένεια, η οποία πρέπει να στηριχτεί και να υποστηριχθεί στον ρόλο της και στο να έχουν οι γονείς συμβουλευτικότητα μέσα από υπηρεσίες και ειδικούς, γιατί αρκετές φορές δεν κάνουν το καλύτερο δυνατό, ούτε κάποιος τους έχει βοηθήσει και κινούνται με μια χαλαρότητα που δεν ταιριάζει στις συνθήκες που ζούμε ή μια ακραία αυστηρότητα και αναπαραγωγή βίας.
Πως θα βελτιωθεί το σύστημα
Σύμφωνα με τον κ. Τσαλαμανιό, κάθε Υγειονομική Περιφέρεια θα πρέπει να οργανώσει τις υπηρεσίες της, ώστε να μπορεί να προσφέρει νοσηλεία, ξενώνα εφήβων, ένα ή δύο Κέντρα Ημέρας και υπηρεσίες για εξειδικευμένες καταστάσεις όπως ο αυτισμός ή η διαταραχή διατροφής αι να αναπτυχθεί ένα δίκτυο πραγματικών υπηρεσιών που θα λειτουργούν και να μην είναι στα χαρτιά.
Ακόμη είπε ότι έχει ζητηθεί διπλασιασμός των ειδικευόμενων ψυχιάτρων για να αντιμετωπιστεί η τόσο μεγάλη αύξηση της ψυχοπαθολογίας και να δούμε το θέμα συνολικά από την εκπαίδευση, τους παιδοψυχίατρους που πρέπει να έχουν επάρκεια για να αντιμετωπίσουν τα περιστατικά που υπάρχουν στα σχολεία.
«Ένας στους πέντε ή στους έξι
εφήβους αυτοτραυματίζεται»!
«Όταν λέμε ότι ένας στους πέντε ή στους έξι εφήβους αυτοτραυματίζεται, σημαίνει ότι έχουμε 3 με 5 εφήβους ανά τμήμα που χρειάζονται βοήθεια. Είναι ένας τεράστιος αριθμός και ο θεσμός να πηγαίνει ένας ψυχολόγος μια φορά την εβδομάδα στο σχολείο, δεν αρκεί με τις συγκεκριμένες συνθήκες», τόνισε ο κ. Τσαλαμανιός.
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης Ντίνος Στεργιόπουλος
