ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ με όραμα και λογισμό! (44 χρ. Κατοχής) (Στους Μαθητές μου που ονειρεύονται και δεν βολεύονται)

Γράφει ο Αδάμος Μουζουρής *

«Ανήμποροι να μαζέψουμε τα κόκκαλα
Των Συντρόφων μας
Μνημονεύουμε το άδικο
Και διαβολοστέλνουμε το δίκιο»
(Άγιον Όρος 4ος χ.κ.)

Αγαπημένε μου Αναγνώστη ως οφειλή στη γλυκιά νοσταλγία των Συντρόφων και της κατεχόμενης γης μας, και έχοντας κατά νου ότι η θύμηση – μνήμη είναι η μήτρα της δημιουργίας για ένα καλύτερο κόσμο, φυσικά, με βασική προϋπόθεση από τη μια μεριά να διδασκόμαστε από τα λάθη (αμαρτίες) μας για να τα επαναλαμβάνουμε με τραγικές συνέπειες και από την άλλη μεριά να παραδειγματιζόμαστε από το μεγαλείο εκείνων που έκαναν έργα άξια και έστησαν Τρόπαια Μίμησης για τις νέες γενιές, θα συνεχίσουμε τη διαχρονική περιδιάβασή μας, με το μήνα Μάρτιο! Σταχυολογώντας θα αναφερθούμε στα ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν διαχρονικά τους μήνες αυτούς στη γλυκιά – πικρή γενέθλια Πατρίδα, την Κύπρο μας!

ΜΑΡΤΙΟΣ
1, 1489 Η Αικατερίνη Κορνάρο αναχωρεί από την Αμμόχωστο για την Βενετία. Τέλος της Φραγκοκρατίας (1192 – 1489), αρχή της Βενετοκρατίας (1489 – 1571).

1, 1959 Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ επιστρέφει στην Κύπρο μετά την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου (17-19 Φεβρουαρίου 1959). Περίπου 200.000 άτομα των υποδέχονται!

2, 1972 Οι τρεις Μητροπολίτες Κιτίου, Πάφου και Κυρηνείας απαιτούν από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄ να παραιτηθεί από Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

3, 1878 Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Στο μεσοδιάστημα μέχρι το Συνέδριο του Βερολίνου (13 Ιουλίου) όπου αναθεωρήθηκε η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, η Αγγλία με μυστική συμφωνία και με την υπόσχεση να στηρίξει τα τουρκικά συμφέροντα στο Συνέδριο του Βερολίνου, εξασφάλισε αρχικά (4 Ιουνίου 1878) την παραχώρηση της Κύπρου για να την χρησιμοποιεί εναντίον της Ρωσίας και την 1η Ιουλίου την οριστική μεταβίβαση! Την αγορά της έναντι 93 χιλιάδων λιρών! Στο Συνέδριο επικυρώθηκε η αγοραπωλησία!

3, 1957 Ηρωικός και δραματικός θάνατος (ολοκαύτωμα στο κρησφύγετό του στον Μαχαιρά) του Κύπριου αγωνιστή Γρηγόρη Αυξεντίου. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, από τη κατεχόμενη Λύση, που στις 3 του Μάρτη το 1957 έγινε ολοκαύτωμα, σε μια πλαγιά του Μαχαιρά. Ο Γρηγόρης μας, που με το δικό του «Μολών Λαβέ» στην πρόκληση των Άγγλων να παραδοθεί, ζωντάνεψε και πάλι τις Θερμοπύλες και κατέδειξε με τη θυσία του πως η λευτεριά καταχτιέται με αγώνα και θυσίες. Οι Άγγλοι στην αδυναμία τους να τον συλλάβουν και στην πεισματική άρνησή του να παραδοθεί και μετά από εννιάωρη/δεκάωρη (4.30 π.μ. μέχρι 2μ.μ.) μάχη τον έκαψαν ζωντανό περιχύνοντας το κρησφύγετό του με μπενζίνα.

«Ο φονευθείς τρομοκράτης, εις μίαν εκδήλωσιν
απελπισίας και απογνώσεως, ηρνήθη να εξέλθη
του κρησφύγετού του και να παραδοθή, προετίμησε
δε αντάξιον της δειλίας και της ανανδρίας του θάνατον».

Αυτή ήταν η λιπόψυχη ανακοίνωση του Άγγλου δυνάστη, από τη Ραδιοφωνική Υπηρεσία στις 3 του Μάρτη το 1953, για το ολοκαύτωμα του Γρηγόρη Αυξεντίου στον Μαχαιρά. (Είναι ενταφιασμένος στις Κεντρικές Φυλακές, στα «Φυλακισμένα Μνήματα»).
Αυξέντιο – Ξάνθης: Μέχρι το 1960 λεγόταν Νέο Κατράμιο. Το Νέο Κατράμιο ιδρύθηκε από Μικρασιάτες πρόσφυγες το 1924.Οι κάτοικοι θέλοντας να τιμήσουν τον Ήρωα του Απελευθερωτικού Αγώνα των Ελληνοκυπρίων εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών (1955 – 59), Γρηγόρη Αυξεντίου, μετονόμασαν το Χωριό τους σε ΑΥΞΕΝΤΙΟ. Ο λόγος είναι για να τιμήσουν τον Ήρωα ο οποίος ως Έφεδρος Ανθυπολοχαγός, (κατετάγη στις 28 Δεκεμβρίου 1949 στο ΚΕΝ Κορίνθου ως εθελοντής επιστρατεύσεως),υπηρέτησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα στην περιοχή της Ροδόπολης του Ν. Σερρών, από 31 Μαρτίου 1951 – 15 Νοεμβρίου 1952, στο 132 Σύνταγμα Προκαλύψεως, Β.Σ.Τ. 903.
Στη γενέθλια γη του Αυξεντίου βρέθηκε η επιγραφή Διονύσιος ο Καρδιανός εκ Θράκης: Επιγραφή που υπάρχει σε ανάγλυφο σε στήλη που υπάρχει στο Κυπριακό Μουσείο. Έτσι τίμησαν οι Έλληνες της Κύπρου τον πολεμιστή Διονύσιο από την πόλη Καρδία της Θράκης. Πολέμησε με τον Παυσανία το 478 π.Χ. και έπεσε στην αρχαία Ελισσώ, τη σημερινή Λύση.
Ο Παυσανίας μαζί με τον Αριστείδη και τον Κίμωνα, (σύμπραξη Αθηνών – Σπάρτης) την άνοιξη του 478 π.Χ. και με την βοήθεια των Κυπρίων ελευθέρωσαν το Νησί από την Περσική κυριαρχία. Η απελευθέρωση κράτησε πολύ λίγο. Η διάλυση της συμμαχίας Αθήνας – Σπάρτης, με αφορμή την προδοσία και την καταδίκη του Παυσανία, έδωσε την ευκαιρία στους Πέρσες να ανακαταλάβουν το Νησί.
Ο Κίμων το επιχείρησε και πάλι το 449π.Χ. με εφήμερη και πάλι επιτυχία. Η Συνθήκη του Καλλία 449 π.Χ. και η Ανταλκίδειος Ειρήνη 386π.Χ. σήμαναν την εγκατάλειψη της Κύπρου στα χέρια των Περσών!!!
Δώρο – Αντίδωρο για να σημαδεύει τους δεσμούς αίματος, Θράκης και Κύπρου με τη διαχρονική κοινή μοίρα!

4, 1964 Με το ψήφισμα 186/1964 το Σ.Α. του Ο.Η.Ε. αποφασίζει να αποστείλει ειρηνευτική δύναμη στην Κύπρο.
(Αποβιβάζονται τα πρώτα αποσπάσματα στις 31 Μαρτίου).

7, 1573 Συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Βενετίας. Προσάρτηση της Κύπρου στην Οθωμανική Επικράτεια.

8, 1970 Δολοφονική απόπειρα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, τη στιγμή που το Προεδρικό ελικόπτερο, (θα τον μετέφερε στον Μαχαιρά για να παραστεί στο Μνημόσυνο του Ήρωα της Ε.Ο.Κ.Α. Γρηγόρη Αυξεντίου, απογειωνόταν από την Αρχιεπισκοπή.

9, 1956 Εξορία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, του Μητροπολίτη Κερύνιας Κυπριανού, του Πρωθιερέα του Ι. Ν. Φανερωμένης Λευκωσίας Παπασταύρου Παπαγαθαγγέλου και του Γραμματέα της Μητρόπολης Κερύνιας Πολύκαρπου Ιωαννίδη, στις Σεϋχέλλες.

10, 1924 Με εγκύκλιο του Αρχιεπισκόπου Κυρίλλου Γ΄ εφαρμόζεται στην Κύπρο το νέο ημερολόγιο. Μετάβαση από το Ιουλιανό στο Γρηγοριανό ημερολόγιο, η 16η Φεβρουαρίου ξημερώνει την 1η Μαρτίου.

10, 1925 η Κύπρος Αποικία του Στέμματος. (με τη Συνθήκη της Λοζάνης – 24 Ιουλίου 1923 – η Τουρκία παραιτείται από τα δικαιώματά της στην Κύπρο και αναγνωρίζει την προσάρτησή της στη Μ. Βρεττανία).

14, 1954 Απαγχονισμός του ήρωα Ευαγόρα Παλληκαρίδη (20 λεπτά μετά τα μεσάνυκτα της 13ης οδηγείται στην αγχόνη και η ώρα 1π.μ. ο ιερέας των φυλακών τελεί την κηδεία του στα «Φυλακισμένα Μνήματα»). (Γεννήθηκε 28.2.1938, στην Τσάδα της επαρχίας Πάφου)

«Την Ελλάδα αγαπώ αλλά και σένα
μ’ έναν έρωτα μεγάλο, αληθινό.
Τα γαλάζια σου τα μάτια τα θλιμμένα
Τον καθάριο της θυμίζουν ουρανό».

Έτσι νιώθει ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης στα δεκαπέντε του χρόνια και στα 17 του θυσιάζεται για το μεγάλο έρωτα, τη λευτεριά της Κύπρου και την Ένωση της με τη μητέρα Ελλάδα.

15, 1970 Δολοφονία του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη (Στις 2 Νοεμβρίου παραιτήθηκε από Υπουργός Εσωτερικών και Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ύστερα από πιέσεις της Χούντας).

16, 1964 Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση – Βουλή αποφασίζει για εισβολή στην Κύπρο. (πραγματοποιείται στις 7 Αυγούστου το 1964 με τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Τηλλυρία (Μανσούρα – Κόκκινα, ακολούθησαν οι βομβαρδισμοί της τουρκικής αεροπορίας στις 8-10 Αυγούστου).

17, 1826 Στην περιοχή της Αγίας Νάπας αποβιβάζονται περίπου 250 ένοπλοι Έλληνες! Νικούν τον Οθωμανικό στρατό στην συμπλοκή που ακολουθεί!

19, 1989 Αντικατοχική Πορεία Γυναικών στην Άχνα και τα Λύμπια για να καταδικάσουν την τουρκική εισβολή – κατοχή.

24, 1826 Κατά διάρκεια του Μεγάλου Ξεσηκωμού ελληνικά πλοία φτάνουν στην ακτή της Λάρνακας!! Την άλλη μέρα αναχωρούν, γιατί δεν μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν απόβαση!!

25, 1821 Ο Μεγάλος Ξεσηκωμός του Γένους στον οποίο έχει και η Κύπρος το δικό της μερτικό σε θυσίες και αίμα!

25, 1945 Στο Λευκόνικο, κωμόπολη της Κύπρου, κατά τη διάρκεια της παρέλασης που γινόταν για τον Εορτασμό της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου 1821, η αποικιοκρατική αστυνομία επεμβαίνει και αιματοκυλά την επέτειο με 3 νεκρούς και 15 τραυματίες!!

27, 1951 «Η Κύπρος είναι μια δεύτερη Αλεξανδρέττα στην τουρκική ιστορία». Άρθρο του Κιουτσούκ στην εφημερίδα Halkin Sesi.

28, 1957 Στις 17 Φεβρουαρίου τραυματίζεται ο ήρωας της Ε.Ο.Κ.Α Στυλιανός Λένας, ο ριψοκίνδυνος, ο γενναίος και άφθαστος στην κατασκευή πολεμικού υλικού. Ήταν απόφοιτος της Τεχνικής Σχολής της Λέρου, και πριν τον Αγώνα του 1955, διατηρούσε μηχανουργείο στην Λευκωσία. O «Κρουπ» της Κύπρου, όπως τον αποκαλούσαν οι Άγγλοι. (Το ψευδώνυμο του ήταν «Γίγαντας»). Ο λόγος η ικανότητά του στην κατασκευή βομβών! Ο Ήρωας της Ε.Ο.Κ.Α. Στυλιανός Λένας τραυματίστηκε στις 17.2.1957, σε μάχη με τους Άγγλους αποικιοκράτες και μετά από 39 ημέρες πάλης με το θάνατο υπέκυψε στις 28 του Μάρτη. (Ενταφιάστηκε στα «Φυλακισμένα Μνήματα» που βρίσκονται στις Κεντρικές Φυλακές).

28, 1957 Απελευθέρωση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ και των Συνεργατών του, με δυνατότητα να μεταβούν όπου επιθυμούν, εκτός της Κύπρου. Εγκαθίστανται στην Αθήνα, στις 18 Απριλίου 1957. (9 Μαρτίου 1956 Εξορία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ και των Συνεργατών του στις Σεϋχέλλες)

*Φιλόλογος – Ιστορικός, Πρόεδρος της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας