«Βιβλίο και Πολιτισμός» το Σάββατο στο «Ράδιο-Ένα»

Η Σοφία Νικολάου
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Στην εκπομπή του «Ράδιο Ένα 102,5», «Βιβλίο και Πολιτισμός» που επιμελείται και παρουσιάζει η Σοφία Νικολάου, «έχουμε τη χαρά και την τιμή στο πρώτο μέρος της εκπομπής να φιλοξενούμε το έργο του Νάσου Βαγενά «Η λογοτεχνία στο Τετράγωνο. Σημειώσεις για τη γραφή του Χόρχε Λουίς Μπόρχες» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλη. Στο βιβλίο, ο καθηγητής της Θεωρίας και Κριτικής της Λογοτεχνίας Νάσος Βαγενάς μάς ξεναγεί στο λαβύρινθο του μπορχεσιανού σύμπαντος, όπου τα κείμενα είναι ψυχρά αλλά η γλώσσα τους δρα συγκινησιακά. Τα κείμενα του Μπόρχες είναι βραχύτατες αφηγήσεις όπου αφθονούν οι απότομες διακοπές της αφηγηματικής συνέχειας, οι ξαφνικές μεταπηδήσεις από το ένα σημείο στο άλλο, οι απροσδόκητοι συσχετισμοί, οι απαριθμήσεις ανόμοιων πραγμάτων, τα οξύμωρα, τα υπονοούμενα. Ο Μπόρχες φημίζεται για την ελλειπτικότητα και την πυκνότητα των κειμένων του που τους προσδίδει την ποιητική τους διάσταση. Άλλωστε ο Μπόρχες έγραψε στο Ο Κήπος με τα Μονοπάτια που Διακλαδώνονται: «Είναι μεγάλη τρέλα και άσκοπο να γράφει κανείς τεράστια βιβλία – αναπτύσσοντας σε 500 σελίδες μια ιδέα η οποία μπορεί κάλλιστα να αποδοθεί σε πέντε λεπτά κουβέντας. Το καλύτερο πράγμα είναι να προσποιείσαι ότι αυτά τα βιβλία ήδη υπάρχουν και να δίνεις μια σύνοψη ή κάποιο σχόλιο». Τον Μπόρχες τον παρομοίασαν συχνά με τον Όμηρο, λόγω της τύφλωσης, ωστόσο κατά την αναγόρευση του σε επίτιμο διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης τον αποκάλεσαν Δαίδαλο για την παντοδύναμη διάνοιά του. Κομβικό σημείο του βιβλίου η συνάντησή των δυο αντρών Νάσου Βαγενά – Μπόρχες στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, στις 12 Μαΐου 1984, με αφορμή την τελετή αναγόρευσης του Μπόρχες, που αποτελεί και την αφετηρία του βιβλίου αλλά και τον επίλογο του που κλείνει με την αντιφώνηση του Μπόρχες ο οποίος παρά το γεγονός ότι είναι ήδη επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίων της Οξφόρδης, της Σορβόννης και του Χάρβαντ δέχτηκε με μεγάλη χαρά να τιμηθεί από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και αυτό οφείλεται στις εκλεκτικές συγγένειες που τον συνδέουν με το ελληνικό πνεύμα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το πρώτο κείμενο του Μπόρχες, ο «Ύμνος στη Θάλασσα», είχε δημοσιευτεί σε ένα περιοδικό που ονομαζόταν Grecia. Η αντιφώνηση του Μπόρχες άρχιζε έτσι: «Ντρέπομαι που δεν ξέρω ελληνικά και είμαι αναγκασμένος να σας ευχαριστήσω στα αγγλικά. Ως ποιητής δεν μπορώ παρά να χρησιμοποιήσω μεταφορές, και στη σημερινή περίπτωση θα χρησιμοποιήσω δύο. Η πρώτη είναι εκείνη της επιστροφής στην πατρίδα, της επιστροφής του Οδυσσέα. Ο Οδυσσέας έκανε δέκα χρόνια για να γυρίσει στην Ιθάκη. Εγώ θα έλεγα ότι επιστρέφω στην Κρήτη, επιστρέφω στην Ελλάδα, είκοσι πέντε αιώνες έπειτα από τότε που όλα άρχισαν εδώ• εδώ που ανέβλυσαν ο στοχασμός, η διαλεκτική, η ποίηση, η φιλοσοφία, όλα. Και γυρίζω έπειτα από τόσους αιώνες για να σας ευχαριστήσω όλους».
To δεύτερο μέρος της εκπομπής είναι αφιερωμένο στην Κική Δημουλά και την Άλκη Ζέη, η ποιήτρια και η συγγραφέας που έφυγαν από τη ζωή με διαφορά μόλις λίγων ημερών με το τέλος του Φλεβάρη».

Εγγραφείτε στην ομάδα Magnesianews στο Viber για να λαμβάνετε ενημερώσεις.
Ακολουθήστε τη ροή Magnesianews στο Google News και μείνετε σε επαφή με ότι συμβαίνει.
Γίνετε μέλος στο κανάλι Magnesianews στο Messenger για όλες τις τελευταίες ειδήσεις.