Το χωριό Κανάλια Καρδίτσας , είχε μέχρι το 1.960 400 οικογένειες, που ασχολούνταν με τη Γεωργία και την κτηνοτροφία. Έβαζαν περίπου 400 στρέμματα σιτηρά, σίτο, κριθάρι, βρώμη και καλαμπόκι, 350 στρέμματα καπνό ,50 στρέμματα τριφύλι, 100 στρέμματα κήπους , όπου είχε τρεχούμενο νερό, στη Δισκαριά, το Δημητρακάκη, κάτω από την πλατεία και όπου είχαν τουλούμπες , αντλήσεως νερού.Κοντά στα τρεχούμενα νερά, οι Καναλιώτες , έφτιαχναν και τα σπορεία του καπνού και τα μεταφυτεύανε στα χωράφια του ,με μεγάλη δυσκολία νερού, από τα χαντάκια ,που τα στόμωναν. Η καλλιέργεια του καπνού , ήταν το μόνο έσοδο σε χρήμα , γιατί ήταν εξαγώγιμο προϊόν και είχε πολύ δουλειά. Να σκεφθείτε ότι για τη μεταφύτευση των φυτών του σπορείου , έπρεπε να σηκώνεσαι στις 2-3 ώρα τη νύχτα για να μην μαραθούν τα φύλλα και ύστερα , όταν μεγαλώσουν , να περάσεις πάλι πέντε φορές , για να πάρεις μόνο τα ώριμα φύλλα, να τα αρμαθιάσεις με τη σακοράφα, όλη τη μέρα, να τις αδειάσεις σε σπάγκο και να τις ξεράνεις στις ηλιάστρες το καλοκαίρι.
. Γι’ αυτό , όλοι οδηγούσαν τα παιδιά τους στα γράμματα , για να ξεφύγουν από αυτή την τυρανεία. Τότε το χωριό μας έβγαλε πολλούς επιστήμονες και ήταν πρώτο στην περιοχή μας. Η κάθε οικογένεια ήθελε να είναι αυτάρκης στα τρόφιμα και είχε το ψωμί της , το γουρούνι της , για το λίπος, αντί του λαδιού, τις κότες για τα αυγά τους, το γάλα με τα 3-4 γίδια της , αλλά και το τυρί τους από την κτηνοτροφία, που είχε στο χωριό περί τα 15.000 πρόβατα.
. Αλλά και το φρούτο τους , από τα σταφύλια των αμπελιών τους , που τα καλλιεργούσαν και τα περιποιούνταν, πολύ προσεκτικά, τις ασθένειες με το Βορδιγάλλειο πολτό , το κιάφισμα, το σκάψιμο των αμπελιών τρεις φορές το χρόνο και το τσάκισμα των βλασταριών. Οι Καναλιώτες είχαν περί τα 350 στρέμματα αμπέλια. Στο Μουρκ 100 στρέμματα, πίσω από τον Αϊλιά περί τα 300 στρέμματα, στο Στεφάνι, στο Κουφομάρμαρο, στο Σχανέ ,στα Παλιάμπελα μέχρι το Κούτσουρο , όλες οι ράχες ήταν με αμπέλια. Το 1940 με 1950 , όλα τα κλήματα προσβλήθηκαν από τη φυλλοξήρα και ξηραίνονταν τα κλήματα και οι Καναλιώτες αναγκάστηκαν να τα αντικαταστήσουν, με καινούριες ποικιλίες η να εμβολιάσουν στα παλιά υποκείμενα, που αγόρασαν από το εμπόριο, που ήταν σε ανθεκτικά υποκείμενα , Αμερικάνικα και απρόσβλητα από τη φυλλοξήρα. Προτιμούσαν τις πρώιμες ποικιλίες των σταφυλιών, γιατί γίνονταν πρωτύτερα και είχανε το φρούτο πρωτύτερα στο χρόνο.
.Τέτοιες ποικιλίες ήταν η Καρντιλάν , Περλετ και Γκολντ. Η Καρντινάλ είναι πρώιμη ποικιλία με κόκκινες ράγες, που προτιμά μεσημβρινές εκτάσεις , όπως είναι οι ράχες πίσω από τον Αϊλιά. Είναι επιτραπέζια ποικιλία και δεν πρέπει να την αφήνουμε να οψιμίζει πολύ , γιατί μειώνεται η ποιότητά της. ΄. Άλλη επιτραπέζια ποικιλία πολύ πρώιμη , είναι η Πέρλετ. Έχει άσπρες ράγες , δίχως κουκούτσι. Ζει κυρίως σε αρκετά γόνιμα και αμμουδερά και με μεγάλη υγρασία εδάφη, Είναι ζωηρό κλήμα και χρειάζεται γρήγορα βλαστολόγημα και αραίωμα των κληματσίδων του.
Άλλη ποικιλία είναι η Γκολντ, που είναι τα μοσχάτα σταφύλια. Αντέχει σε διάφορες καιρικές συνθήκες, εδάφους, κλίματος και υγρασίας. Το χρώμα της ράγας , είναι έντονο κίτρινο και είναι επιτραπέζια ποικιλία με μέτρια ζωηρότητα, πολύ παραγωγική σε σταφύλια και χρειάζεται αραίωμα των σταφυλιών της. Άλλη όψιμη ποικιλία σταφυλιών , είναι η Αλμέρια. Καρπίζει στα μακριά βλαστάρια της, με ράγες μακρουλές και μεγάλες. Το χρώμα της ράγας είναι πρασινοκίτρινο και η ράγα της τραγανή και διατηρείται καλά στις μεταφορές της. Άλλη ποικιλία είναι, ίσως η σπουδαιότερη , η Εμπερόρ. Η ράγα της έχει κόκκινο χρώμα, κυλινδρικού σχήματος, με χονδρή επιδερμίδα, θέλει αραίωμα σταφυλιών και αντέχει πολύ στις μεταφορές . Η Ριμπιέρ είναι μια άλλη Γαλλική ποικιλία, η οποία αναπτύσσεται καλύτερα σε θερμότερες περιοχές. Οι ράγες επιμήκεις , χονδρές, πιεσμένες και η σάρκα τους κρατσιανιστή. . Το Καίνιγκεν η Ραζακί Ουγγαρίας, η βασίλισσα των αμπέλων. Δύσκολη η ανθοφορία του και έχει ανομοιομορφία ραγών.
Οι ράγες του είναι στρογγυλές η ωοειδείς. Η σάρκα τους τραγανή. Αυτές οι νέες ποικιλίες , αντικατέστησαν κατά το δυνατόν, όλες τις παρακάτω ποικιλίες , που καλλιεργούνταν στην Ελλάδα. Το Αγούμαστο άσπρο με ράγα στρογγυλή, το Αετονύχι Άσπρο, χρώματος κιτρίνου, χρυσίζοντος, που ωριμάζει τον Σεπτέμβριο. Την ποικιλία Αθήρι άσπρο με χρώμα καστανό και ράγες συνήθως στρογγυλές και ωοειδείς. Την ποικιλία Βαρτζαμί , με ράγες κυλινδροκωνικούς, χρώματος και χρησιμοποιεί5αι κυρίως για την παραγωγή οίνου και τσίπουρο. . Η ποικιλία , γκραν-Νουάρ , ράγες χρώματος μελανού, οινοποιήσιμος πικιλία , που προτιμά εδάφη πεδινά, όχι υγρά. Η Ποικιλία το Σουμιάτικο, που χρησιμοποιείται, ως οινοποιήσιμη και επιτραπέζια. Ράγες χονδρές , χρώματος πρασίνου ηλεκτροφόρου. Η ποικιλία Μαυρούδι, οινοποιήσιμος. Ωριμάζει αργά και είναι ανθεκτική στις προσβολές περονοσπόρου και ωιδίου. Οι ράγεςχΧρώματος πρασίνου. Η ποικιλία Μοσχάτο Αλεξανδρείας, η συνηθισμένη ποικιλία στο χωριό μας , οινοποιήσιμη και για τσίπουρο και επιτραπέζιος , με ράγες στρογγυλές, κιτρινοχρόου χρώματος χρυσίζοντος. Η επιτραπέζια ποικιλία Μοσχάτο Αμβούργου , που καλλιεργείται ευρέως στη Θεσσαλία, με ράγες χονδρές κιτρινοφαιού χρώματος. Το Μοσχάτο Άσπρο με χρυσοκίτρινη ράγα . Το Μπατίκι που ωριμάζει τέλη Αυγούστου, χρώματος καστανού, ευρέως χρησιμοποιείται στη Θεσσαλία. Το ραζακί, το Σμυρνέϊκο , χρώματος χρυσοκίτρινο, ωριμάζει τον Αύγουστο και χρησιμοποιείται ως επιτραπέζιο και οινοποιήσιμο. Η ποικιλία Ροδίτης, οινοποιήσιμη ποικιλία. Το Σαβατιανό, που ωριμάζει τέλη Σεπτεμβρίου. Ανθεκτική στην ξηρασία, με ράγες κιτρινόλευκες. Η ποικιλία Σενζώ, ως επιτραπέζια και οινοποιήσιμη ποικιλία. Ο Σιδερίτης Οι ράγες του είναι ερυθροϊώδεις. Η Σουλτανίνα , ευαίσθητη ποικιλία στις ασθένειες, χωρίς σπόρια οι ράγες, χρώματος κιτρίνου, χρυσίζοντος, καλλιεργείται κυρίως στην Πελλοπόνησο και την Κρήτη. Η ποικιλία Τσαούσι η πιο εκλεκτή επιτραπέζιος ποικιλία. Νομίζω ότι Σας προσδιόρισα τις ποικιλίες , που τείνουν να εκλείψουν , μετά την εγκατάλειψη των αμπελιών στο χωριό μας.
