Απαξιωτική και επιθετική ήταν η στάση της διοίκηση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο πρόσωπο του καταξιωμένου διεθνώς καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του ΠΘ κ. Αλέξανδρου Μαζαράκη, όπως ο ίδιος επισημαίνει σε επιστολή του προς τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και προς τον Πρύτανη. Με την αντίστροφη μέτρηση να έχει ξεκινήσει για τις εκλογές για την ανάδειξη της νέας διοίκησης στο τοπικό Ίδρυμα, καθηγητές προβαίνουν στον δικό τους απολογισμό, μιας και οι πρυτανικές αρχές δεν το έχουν κάνει. Ο κ. Μαζαράκης σε αυτή τη θητεία πρυτανείας του Χαράλαμπου Μπιλλίνη βρέθηκε στο στόχαστρο, για τις επισημάνσεις του και την κριτική του για το γεγονός ότι η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος παρέμενε για μήνες κλειστή, μετά τον Daniel και μάλιστα παραπέμφθηκε και στην Επιτροπή Δεοντολογίας! Όπως υπογραμμίζει στην επιστολή του όμως κι άλλα μέλη ΔΕΠ που δεν συμπορεύτηκαν με τις απόψεις της διοίκησης είτε απομονώθηκαν, είτε απειλήθηκαν με προσφυγές και κυρώσεις.
Μετά τον Καθηγητή στο Τμήμα Πληροφορικής με Εφαρμογές στη Βιοϊατρική Παντελή Μπάγκο, ο οποίος σε επιστολή του προς την ακαδημαϊκή κοινότητα του ΠΘ έκανε λόγο για αδιαφάνεια και έλλειψη λογοδοσίας της Διοίκησης, έρχεται τώρα και ο Καθηγητής του ΙΑΚΑ κ. Αλέξανδρος Μαζαράκης να εκφράσει την δική του εμπειρία, η οποία ήταν πολυτάραχη έως το σημείο ακαδημαϊκών διώξεων…
«Ενώ υπηρετώ στο ΠΘ εδώ και 27 έτη, για πρώτη φορά βίωσα μια άκρως απαξιωτική και επιθετική στάση της τρέχουσας διοίκησης απέναντί μου», αναφέρει ο κ. Μαζαράκης υπογραμμίζοντας πως ούτε αξιώματα επεδίωξε, ούτε είχε τη διάθεση να έρθει σε ρήξη με τις πρυτανικές αρχές.
Η δική του περιπέτεια ξεκίνησε επειδή μίλησε και δημοσιοποίησε το πρόβλημα με την Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΠΘ στον Βόλο. Το αποκορύφωμα της αρνητικής στάσης της διοίκησης απέναντι στο πρόσωπό του, όπως σημειώνει ο ίδιος, ήταν η παραπομπή του στην Επιτροπή Δεοντολογίας (ΕΔ) του ΠΘ για την επίμαχη «επιστολή Κουρέτα» που αφορούσε την πρόθεση του να συνδράμει οικονομικά την επισκευή της Βιβλιοθήκης και παρά τις εξηγήσεις που έδωσε στην Επιτροπή το θέμα έμεινε σε εκκρεμότητα, με τη δυσφήμιση στο πρόσωπό του και στις προθέσεις του να πλανώνται όπως τονίζει ακόμη στο πανεπιστημιακό και όχι μόνο περιβάλλον.
Μετά από αυτή την εξέλιξη, ακολούθησε σύμφωνα με τον Καθηγητή η αιφνίδια απομάκρυνσή του από τη διεύθυνση των Πανεπιστημιακών εκδόσεων (ΠΕΘ), τον περασμένο Δεκέμβριο, δίχως προηγουμένως να υπάρξει η οποιαδήποτε ενημέρωση.
Ο κ. Μαζαράκης στην επιστολή του σημειώνει ότι το πρόβλημα στη διοίκηση του ΠΘ είναι η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης και απουσία ουσιαστικού καλόπιστου διαλόγου ανάμεσα στη διοίκηση και τα μέλη ΔΕΠ και υποστηρίζει ότι «Την τριετία που μας πέρασε, ωστόσο, ένιωσα ότι αρκετά μέλη ΔΕΠ που δεν συμπορεύτηκαν με τις απόψεις και επιλογές της διοίκησης θεωρήθηκαν απειλή και είτε απομονώθηκαν, είτε απειλήθηκαν με προσφυγές και κυρώσεις».
Συνεχίζει δε λέγοντας ότι «από το 1999 που υπηρετώ στο πανεπιστήμιο, και με όλες τις πρυτανικές αρχές που πέρασαν, πάντοτε ένιωθα ότι η πόρτα της πρυτανείας ήταν ανοικτή, είτε συμφωνούσαμε, είτε διαφωνούσαμε. Για πρώτη φορά βρέθηκα στη δυσάρεστη θέση να νιώθω ότι αυτή η πόρτα, για μένα τουλάχιστον, ήταν ερμητικά κλειστή».
Η επιστολή Μαζαράκη προς την ακαδημαϊκή κοινότητα και στον πρύτανη
«Κύριε Πρύτανη,
Στο πλαίσιο του αναμενόμενου διαλόγου που άρχισε λόγω των επικείμενων εκλογών των μελών του Συμβουλίου Διοίκησης στο πανεπιστήμιό μας, θα ήθελα να αναφερθώ στην προσωπική μου εμπειρία από τη διοίκηση του ΠΘ της τελευταίας τριετίας. Ενώ υπηρετώ στο ΠΘ εδώ και 27 έτη, για πρώτη φορά βίωσα μια άκρως απαξιωτική και επιθετική στάση της τρέχουσας διοίκησης απέναντί μου, δίχως μάλιστα να υπάρχει κάποιος ουσιαστικός λόγος, καθώς ούτε αξιώματα επιδίωκα, ούτε διάθεση είχα να έρθω σε ρήξη με τις νέες πρυτανικές αρχές και τη διοίκηση του ιδρύματος. Όμως ήδη ως Κοσμήτορας της ΣΑΚΕ, κατά τις συνεδριάσεις της Συγκλήτου δεχόμουν φραστικές επιθέσεις από συναδέλφους, κυρίως αυτών που συμμετείχαν στα όργανα διοίκησης, όταν έθετα καίρια ερωτήματα, ιδιαίτερα για τις διαδικασίες επιλογής διευθυντών στο ΠΑ.Κ.Ε.Κ. ΙΑΣΩΝ και τα γνωστά ζητήματα της κλειστής Κεντρικής Βιβλιοθήκης στο Βόλο, μετά την κακοκαιρία Daniel, ή σε άλλο πλαίσιο, όταν π.χ. ζήτησα να καθυστερήσει λίγες μέρες το άνοιγμα της Σχολής μας μετά την προαναφερθείσα κακοκαιρία, καθώς είχα διαπιστώσει ορισμένα σοβαρά προβλήματα για την ασφάλεια των φοιτητών, καθηγητών και λοιπών μελών της πανεπιστημιακής μας κοινότητας.
Το αποκορύφωμα αυτής της αρνητικής στάσης της διοίκησης απέναντι στο πρόσωπό μου ήταν η παραπομπή μου στην Επιτροπή Δεοντολογίας (ΕΔ) του ΠΘ για την επίμαχη «επιστολή Κουρέτα» που αφορούσε την πρόθεση του να συνδράμει οικονομικά την επισκευή της Κεντρικής Βιβλιοθήκης στο Βόλο. Στην ΕΔ κλήθηκα να απολογηθώ δύο φορές, και έδωσα όλες τις εξηγήσεις που αποδείκνυαν ότι όλα όσα έλεγα αλήθευαν (βλ. και τα όσα αναφέρει για το θέμα ο συνάδελφος Π. Μπάγκος στην παρέμβασή του, σχετικά τόσο με την επιστολή Κουρέτα, όσο και το από πού τελικά αντλήθηκαν τα σχετικά κονδύλια). Το θέμα, ύστερα και από το υπόμνημα που κατέθεσα προς την Επιτροπή Δεοντολογίας με τον πληρεξούσιο δικηγόρο μου, έμεινε σε εκκρεμότητα. Η δυσφήμιση του προσώπου μου και των προθέσεών μου, ωστόσο, πλανώνται ακόμη στο πανεπιστημιακό (και όχι μόνο) περιβάλλον, γιατί απλά η διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε καθώς προφανώς οδηγούσε σε αδιέξοδο επιλογών αφού θα έπρεπε να ανακληθεί η κατηγορία ότι είχα παραποιήσει την επιστολή του Περιφερειάρχη και βέβαια θα έπρεπε να αποκατασταθεί η αλήθεια. Αναρωτιέμαι, υπήρξε ποτέ πόρισμα της ΕΔ που σας κοινοποιήθηκε; Δεν θα έπρεπε κατά την άποψή σας να είχα λάβει κάποια ενημέρωση τόσους μήνες (ή μάλλον χρόνια) μετά;
Ακολούθησε η αιφνίδια απομάκρυνσή μου από τη διεύθυνση των Πανεπιστημιακών μας εκδόσεων (ΠΕΘ), τον περασμένο Δεκέμβριο, δίχως προηγουμένως να υπάρξει η οποιαδήποτε ενημέρωση. Σας ζήτησα δημόσια δύο φορές να δοθεί μια εξήγηση όχι γιατί έγινε αυτό (δικαίωμα του κάθε πρύτανη είναι να επιλέξει πρόσωπα της αρεσκείας του για θέσεις ευθύνης), αλλά γιατί με τέτοιο απαξιωτικό τρόπο απέναντι στο πρόσωπό μου αλλά και στα μέλη του επιστημονικού συμβουλίου που είχα συγκροτήσει, και δεν έλαβα καμιά απάντηση. Μια σειρά από γεγονότα που σχετίζονται με την περίοδο ακριβώς πριν και ακριβώς μετά την απομάκρυνσή μου, με έχουν οδηγήσει να σχηματίσω μιαν άποψη γιατί αυτό συνέβη, όχι όμως γιατί με τόσο απαξιωτικό τρόπο. Αν πρόκειται για συμπτώσεις, καλόπιστα θα το δεχτώ, αλλά αφού δεν δώσατε εξηγήσεις για την σιωπηλή αποπομπή μου, καθώς και των συνεργατών μου, επιτρέπετε την ανάπτυξη ευφάνταστων σεναρίων. Κατά την ταπεινή μου άποψη, η σημερινή διοίκηση θεωρεί τις εκδόσεις του πανεπιστημίου μας έναν δικό της ελεγχόμενο οργανισμό και ότι μπορεί να παρακάμπτει κατά το δοκούν τους κανόνες που με τόσο κόπο και πείσμα θεσπίσαμε, όπως συνέβη και με την έκδοση του κατά τα άλλα άρτιου καταλόγου της συλλογής Bellasi.
Όσο για τα ζητήματα της διεθνοποίησης, καλόν θα ήταν η διοίκηση να στηρίζει εξίσου όλες τις προσπάθειες, και όχι επιλεκτικά ορισμένες: η άρνηση της διοίκησης να στηρίξει το Μάιο του 2025 το διδακτορικό πρόγραμμα P.I.TH.OS που έχουμε συνδιοργανώσει με το πανεπιστήμιο του Princeton, μη παραχωρώντας το πανεπιστημιακό λεωφορείο για το πενθήμερο που το χρειαζόμασταν, και αρνούμενη να καλύψει τα έξοδα της σίτισης για 5 ημέρες της 15μελούς ομάδας διδακτορικών φοιτητών και καθηγητών, παραλίγο να μας εκθέσει ανεπανόρθωτα ως ίδρυμα απέναντι στο διεθνούς κύρους πανεπιστήμιο των ΗΠΑ. Ευτυχώς την τελευταία στιγμή προσέτρεξαν στη στήριξή μας ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας και η Αντιπεριφερειάρχης Μαγνησίας, που ανέλαβαν το (αμελητέο άλλωστε για το ΠΘ) κόστος της διοργάνωσης.
Τέλος, ως προς τις υποδομές, θα ήθελα για άλλη μια φορά να υπενθυμίσω ότι το κτίριό μας («Ρόζα Ιμβριώτη» Παραλιακού Συγκροτήματος στο Βόλο) δεν έχει ούτε ψύξη, ούτε θέρμανση εδώ και χρόνια (εδώ το πρόβλημα προηγείται της δικής σας θητείας), η δε αγορά κλιματιστικών εξελίχθηκε σε ένα φιάσκο, καθώς δεν είχε προηγηθεί μελέτη για την δυνατότητα εγκατάστασής τους στα γραφεία, αίθουσες και εργαστήρια, με αποτέλεσμα να αγοραστούν μεν αλλά να μην τοποθετηθούν δε, με μία μόνο εξαίρεση. Το χειμώνα παγώνουμε, το καλοκαίρι η χρήση των χώρων καθίσταται αδύνατη. Τέλος, πέραν του άχρηστου ηλεκτρονικού παλαιού εξοπλισμού που χειμάζει εδώ και μήνες πεταμένο σε σωρούς σε όλον τον 6ο όροφο, «προς απόσυρση», τα περιστέρια έχουν καταλάβει όλο το χώρο εντός των ψευδοροφών, και οι ακαθαρσίες τους πέφτουν πάνω μας, ως υγειονομική βόμβα, ενώ ενίοτε τα πουλιά περιφέρονται πλέον και στους διαδρόμους! Όλα τα παραπάνω δεν είναι μικροπροβλήματα της καθημερινότητας αλλά πολύ σοβαρά εμπόδια στην ορθή άσκηση των καθηκόντων μας.
Ασφαλώς στη διάρκεια της θητείας σας έγιναν και πολλά καλά. Αυτό που εγώ εντόπισα ως μείζον πρόβλημα είναι η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης και απουσία ουσιαστικού καλόπιστου διαλόγου ανάμεσα στη διοίκηση και τα μέλη ΔΕΠ. Η εκτίμησή μου είναι ότι οι περισσότεροι που δεν στηρίξαμε το σχήμα που σήμερα διοικεί το ΠΘ δεν επιδιώκουμε τη στείρα διαφωνία αλλά μια καλύτερη συνεργασία και έναν ουσιαστικότερο δημοκρατικό διάλογο, εκεί όπου είναι απαραίτητος, με μοναδικό γνώμονα το καλό του πανεπιστημίου μας. Και νομίζω σάς το έδειξα και έμπρακτα πριν λίγες μέρες, κατά την επίσκεψη της πρέσβειρας της Γαλλίας. Την τριετία που μας πέρασε, ωστόσο, ένιωσα ότι αρκετά μέλη ΔΕΠ που δεν συμπορεύτηκαν με τις απόψεις και επιλογές της διοίκησης θεωρήθηκαν απειλή και είτε απομονώθηκαν, είτε απειλήθηκαν με προσφυγές και κυρώσεις. Από το 1999 που υπηρετώ στο πανεπιστήμιο, και με όλες τις πρυτανικές αρχές που πέρασαν, πάντοτε ένιωθα ότι η πόρτα της πρυτανείας ήταν ανοικτή, είτε συμφωνούσαμε, είτε διαφωνούσαμε. Για πρώτη φορά βρέθηκα στη δυσάρεστη θέση να νιώθω ότι αυτή η πόρτα, για μένα τουλάχιστον, ήταν ερμητικά κλειστή. Θα κλείσω λέγοντας ότι η επικοινωνία μας, και η κοινοποίηση των εμπειριών μας που αφορούν την περίοδο της συγκεκριμένης διοίκησης του ΠΘ, είτε αρνητικές, είτε θετικές, θα συμβάλουν ώστε να διαμορφώσουμε καλύτερη άποψη τόσο για τα πεπραγμένα, όσο και για τα μελλούμενα.
Με εκτίμηση,
Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν
Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας
Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας»
