«Μαύρη» χαρακτήρισε τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Νερού, ο Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Διευθυντής του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων κ. Νικήτας Μυλόπουλος, μετά τη χθεσινή απόφαση της Βουλής με το νομοσχέδιο για το νερό από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, που ουσιαστικά, σύμφωνα με τον Καθηγητή, ανοίγει η πόρτα για την ιδιωτικοποίησή του. Ο Καθηγητής μίλησε στο Ράδιο ΕΝΑ και στον Δημήτρη Καρεκλίδη εξηγώντας γιατί προωθείται η ιδιωτικοποίηση του νερού, παρά τις διαψεύσεις της Κυβέρνησης, ενώ αναφέρθηκε και στο πρόβλημα της λειψυδρίας, επισημαίνοντας πως είναι εκρηκτικό τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην Ελλάδα.
Ο κ. Μυλόπουλος εξηγώντας γιατί χαρακτήρισε «μαύρη» την σημερινή ημέρα αλλά και τι σηματοδοτεί το νέο νομοσχέδιο επεσήμανε πως το νομοσχέδιο «ανοίγει κανονικά την πόρτα για την ιδιωτικοποίηση, παρά τα όσα ισχυρίζεται η κυβέρνηση, είναι μία κίνηση προς την ιδιωτικοποίηση» και συνέχισε επισημαίνοντας ότι «οι αρμοδιότητες του νερού στην Ελλάδα περνά από τις ΔΕΥΑ και από το κράτος σε μια Ρυθμιστική Αρχή. Αυτές οι Ρυθμιστικές Αρχές είναι ανεξάρτητες και μπαίνουν σε μια αγορά αντικρουόμενων επιχειρηματικών συμφερόντων γι’ αυτό και λέγονται Ρυθμιστικές Αρχές, ρυθμίζουν την αγορά και εμμέσως πλην σαφώς, αμέσως θα έλεγα, αναγνωρίζουμε ότι στο νερό υπάρχει αγορά. Κι εκεί που υπάρχει αγορά, υπάρχει ιδιωτικό συμφέρον».
Δεν χρειάζεται Ρυθμιστική Αρχή για να ρυθμίσει τη συλλογή, τη διανομή και την κατανομή νερού
Ο Καθηγητής του ΠΘ αναφέρθηκε στη συλλογή, διανομή και κατανομή νερού τα οποία είναι δημόσια και δεν χρειάζεται, όπως τόνισε, καμία Ρυθμιστική Αρχή για να τα ρυθμίσει.
Απάντησε δε και στο ερώτημα που τίθεται ότι το νερό είναι ήδη ένα εμπορεύσιμο προϊόν, επισημαίνοντας πως αποτελεί ένα επιχείρημα που λέει τη μισή αλήθεια.
«Το νερό όντως έχει μπει στο εμπόριο και δεν χρειάζεται να βλέπουμε τα μπουκαλάκια στα σούπερ μάρκετ. Το νερό είναι μέσα στο εμπόριο και στην ανάπτυξη, είτε ως μέρος της αγροτικής παραγωγής, είτε ως μέρος της βιομηχανικής παραγωγής είναι μέρος της εμπορικής δραστηριότητας στον καπιταλισμό. Όμως με μία σειρά από νομοθετήματα, έχει αναγνωριστεί παγκοσμίως ως φυσικό αγαθό, το οποίο σημαίνει ότι εξασφαλίζουμε την κρατική παροχή νερού στα σπίτια μας για τις ανάγκες μας τις βιολογικές, πράγμα που δεν γίνεται με αυτή την απόφαση, εξασφαλίζουμε τη δημόσια χρήση και διαχείριση του νερού και από εκεί και πέρα, κακώς κατά τη γνώμη μου, αφήνουμε ένα κομμάτι στην ελεύθερη αγορά γιατί ζούμε σε αυτά τα χρόνια που ζούμε. Όμως εξασφαλίζουμε τη δημόσια παροχή του νερού παντού», σημείωσε ο κ. Μυλόπουλος.
Μάλιστα ο ίδιος αναφέρθηκε και στη Γραμματεία νερού, η οποία καταργήθηκε και η διαχείριση του νερού μεταφέρεται πλέον από τις ΔΕΥΑ στη νέα αυτή Ρυθμιστική Αρχή.
Η ιδιωτικοποίηση του νερού έγινε στη Δύση και απέτυχε
Σύμφωνα με τον Καθηγητή η ιδιωτικοποίηση του νερού είναι κάτι που έγινε με τον ίδιο να σημειώνει χαρακτηριστικά ότι « δεν το βγάζουμε από το μυαλό μας. Πάνε να μας βγάλουν τρελούς και φαντασμένους, αλλά η ιδιωτικοποίηση του νερού είναι κάτι που έγινε στη Δύση σε πολλές χώρες, από τη δεκαετία του ’80, από την έκρηξη του νεοφιλελευθερισμού και μετά». Τα δίκτυα, συμπλήρωσε, πέρασαν στην κατοχή και διαχείριση εταιρειών σε μεγάλες πόλεις, Παρίσι. Λονδίνο, Λατινική Αμερική κτλ, όμως το μοντέλο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Μυλόπουλο απέτυχε και οικονομικά και απ΄ όλες τις μεριές οικτρά , με αποτέλεσμα να επαναδημοτικοποιηθεί το νερό, δηλαδή γύρισε ξανά στα χέρια των δήμων και του κράτους.
«Εμείς μετά από δέκα χρόνια αποτυχίας δυτικής επιστρέφουμε σε μία εντελώς παρωχημένη και αναχρονιστική κίνηση για το νερό νομίζοντας ότι το νερό είναι ένα πεδίο δόξης λαμπρό για τους κερδοσκόπους. Δεν μπορείς να κερδοσκοπήσεις με κάτι που το χρειάζεται ο κόσμος για να ζήσει, δεν μπορείς να κόψεις το νερό σε ανθρώπους», σημείωσε ο ίδιος και επεσήμανε ότι δύσκολα οι ΔΕΥΑ κόβουν το νερό στα νοικοκυριά, ενώ για τις εταιρείες είναι πολιτική η διακοπή του νερού.
Εκρηκτικό το πρόβλημα της λειψυδρίας- Τεράστια η υδατική σπατάλη στην Ελλάδα
Ο Καθηγητής του ΠΘ μίλησε όμως και για το ζήτημα της λειψυδρίας, χαρακτηρίζοντάς το εκρηκτικό και ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει το δεύτερο υδατικό αποτύπωμα μετά τις ΗΠΑ αναλογικά! Συγκρίνεται δηλαδή η χώρα μας, με χώρες, που έχουν γιγάντιες βιομηχανίες, τεράστια παραγωγή. Στο σημείο δε αυτό ο κ. Μυλόπουλος επεσήμανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε αυτή τη θέση, εξαιτίας της αγροτικής της παραγωγής, η οποία καταναλώνει το 85-86% του συνολικού νερού της χώρας και αφήνει ένα τεράστιο δυσανάλογο υδατικό αποτύπωμα.
«Είναι τεράστια η σπατάλη που γίνεται, ειδικά στην άρδευση», τόνισε ο κ. Μυλόπουλος και σημείωσε ότι εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, έχουμε μείωση της αγροτικής παραγωγής, αλλά ταυτόχρονη αύξηση του αρδευτικού νερού, γιατί όλες τις φάσεις της αρδευτικής διεργασίας υπάρχει σπατάλη, με την έννοια, όπως συμπλήρωσε ότι δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές.
Ασθενής το υπόγειο νερό της Ελλάδας
Σύμφωνα με τον κ. Μυλόπουλο, από τη στιγμή που έχουν χτυπήσει τα καμπανάκια κινδύνου εξαιτίας της κλιματικής κρίση, θα πρέπει να σκεφτούμε όλοι διαφορετικά.
«Το υπόγειο νερό είναι ο μεγάλος ασθενής στην Ελλάδα. Οι πομώνες στον κάμπο είναι χιλιάδες και μη καταγεγραμμένες, δηλαδή παράνομες. Δεν με νοιάζει η νομιμότητα από την πλευρά την αστυνομική, αλλά από την πλευρά της καταγραφής, καθώς έχουμε χιλιάδες απολήπτες νερού από τον υδροφορέα τον υπόγειο, το οποίο σημαίνει ότι πέφτει η στάθμη του υπόγειου νερού, κατά τόπους αυτή η πτώση είναι τεράστια, μιλάμε για εκατοντάδες μέτρα στον κάμπο», είπε ο Καθηγητής.
Σε ότι αφορά στην ποιότητα του νερού του Βόλου, σημείωσε ότι το πρόβλημα είναι πως το νερό είναι υφάλμυρο. Εξήγησε ότι στον Βόλο επικρατούν το καλοκαίρι οι γεωτρήσεις έναντι των πηγών , με το νερό των γεωτρήσεων να είναι υφάλμυρο, γιατί η αλμυρή «σφήνα», η είσοδος δηλαδή της θάλασσας στον υπόγειο υδροφορέα έχει επεκταθεί μέχρι τον κάμπο του Βόλου, δηλαδή 15-20χλ στη χέρσα γη, γιατί έχει πέσει πολύ ο υπόγειος υδροφορέας.
«Πρόκειται για ένα φαινόμενο ντόμινο, που από την ανθρωπογενή υπερκατανάλωση του νερού και την υπερδραστηριότητα φτάνουμε στη φυσική ρύπανση του νερού, τη υφαλμύρυνση, χωρίς να υπολογίζουμε και τα εκατομμύρια τόνους χημικά που πέφτουν στα χωράφια για τον αγροτικό κύκλο», σημείωσε.
Η λύση είναι νέα έξυπνα υδραυλικά έργα
Στο μεγάλο αυτό υδατικό πρόβλημα δεν είναι λύση, σύμφωνα με τον κ. Μυλόπουλο να φτιάχνουμε διαρκώς νέα τεχνικά έργα. Εκείνο που χρειάζεται, όπως τόνισε, είναι ένας συνδυασμός νέων, πιο έξυπνων υδραυλικών έργων που θα μαζέψουν περισσότερο νερό σε συνδυασμό με τη μείωση της κατανάλωσης, δηλαδή της σπατάλης.
«Το 90% της κατανάλωσης του νερού μπορεί να μειωθεί και στο μισό. Η σπατάλη του νερού είναι πολύ μεγάλη. Στον τομέα της άρδευσης, δεν υπάρχουν έργα συλλογής νερού και το νερό χάνεται, δεν υπάρχουν έργα μεταφοράς νερού, ενώ οι μέθοδοι άρδευσης είναι σπάταλες. Από το χωράφι μέχρι τα μεγάλα έργα στην αρχή του δικτύου υπάρχει σπατάλη», εξήγησε ο καθηγητής και σε αυτό προσέθεσε και το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν υπήρχε σχεδιασμός της αγροτικής παραγωγής, στον οποίο σημαντικός παράγοντας είναι οι φέρουσες ικανότητες των οικοσυστημάτων, δηλαδή πόσο νερό μπορώ να δώσω σε μια περιοχή για να στηρίξω μία καλλιέργεια.
Ο κ. Μυλόπουλος σχολίασε τέλος και το εάν η επιστημονική κοινότητα εισακούεται από τις κυβερνήσεις με τον ίδιο να τονίζει ότι «οι επιστήμονες ευνοούνται, όταν λένε πράγματα που αρέσουν. Όταν λένε πράγματα που δεν αρέσουν, αγνοούνται. Εγώ και οι συνάδελφοί μου επιμένουμε να είμαστε χρήσιμοι και όχι αρεστοί».
Απόδοση ραδιοφωνικής συνέντευξης: Δήμητρα Παλαιοδημοπούλου
