Ενεργοί Πολίτες με Όραμα και Λογισμό, 52 χρ. Κατοχής.
(Στους Μαθητές μου, που Ονειρεύονται και δεν Βολεύονται)
Ψηφίδες Ιστορίας «κτῆμα ἐς αἰεί»
Γράφει ο ΑΔΑΜΟΣ Α. ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ
Βετεράνος 1974/399 Τ.Π. Μπογαζιού Αμμοχώστου Κύπρου
Φιλόλογος Ιστορικός
Πρόεδρος της Ένωσης Κυπρίων Ν. Μαγνησίας
Κίμων ο Μιλτιάδους και Γρηγόρης Αυξεντίου
Αγαπημένε μου Αναγνώστη, στον απόηχο των μεγάλων επιτυχιών των Ελλήνων εναντίον των Περσών (Μαραθώνας (490), Σαλαμίνα (480), Πλαταιές (479) και Μυκάλη (479)), ο Παυσανίας μαζί με τον Αριστείδη (σύμπραξη-συνεργασία Σπάρτης και Αθήνας), την άνοιξη του 478 π.Χ. με τη βοήθεια και των Κυπρίων ελευθέρωσαν το Νησί από την Περσική κυριαρχία. Η απελευθέρωση κράτησε πολύ λίγο. Η διάλυση της συμμαχίας Αθήνας–Σπάρτης, με αφορμή την προδοσία και την καταδίκη του Παυσανία, έδωσε την ευκαιρία στους Πέρσες να ανακαταλάβουν το Νησί.
«Κίμων ὁ Μιλτιάδους καὶ νεκρὸς ἐνίκα!»
Ο Κίμων (γιος του Μιλτιάδη)1 επιχείρησε το 450/449π.Χ. να απελευθερώσει την Κύπρο από τους Πέρσες. «(οἱ Ἀθηναῖοι) ἐς δὲ Κύπρον ἐστρατεύοντο ναυσὶ διακοσίαις αὐτῶν τε καὶ τῶν ξυμμάχων Κίμωνος στρατηγοῦντος… Κίτιον ἐπολιόρκουν. Κίμωνος δὲ ἀποθανόντος καὶ λιμοῦ γενομένου ἀπεχώρησαν ἀπὸ Κιτίου».2 Οι Αθηναίοι εκστράτευσαν εναντίον της Κύπρου με διακόσια πλοία, Αθηναϊκά και Συμμαχικά, με αρχηγό τον Κίμω-να… και πολιορκούσαν το Κίτιον, που βρίσκεται κοντά στη Λάρνακα. Ο Θάνατος του Κίμωνα και ο λιμός τους ανάγκασε να λύσουν την πολιορκία! Ο Κίμων, σύμφωνα με τον Πλούταρ-χο, ζήτησε να κρύψουν το θάνατό του και να γυρίσουν ασφα-λείς κάτω από την αρχηγία του!
Οι Αθηναίοι έπλευσαν σε βοήθεια της Σαλαμίνας της Κύπρου (ναυμάχησαν και πεζομάχησαν) και αφού νίκησαν στη θάλασσα και στην ξηρά επέστρεψαν στην Αθήνα. Οι νίκες στη Σαλαμίνα (σε στεριά και θάλασσα), αποδόθηκαν στον Κίμωνα. Για τούτο και η ιστορική ρήση: «καὶ νεκρὸς ἐνίκα!»
Στη Λύση (κυπριακή κωμόπολη) βρέθηκε επιτύμβια στήλη πολεμιστή με την ελληνική επιγραφή: «Διονύσιος ὁ Καρδιανὸς ἐκ Θράκης». Ο πολεμιστής από την Καρδία της Θράκη πολέ-μησε με τον Κίμωνα (449 π.Χ.) και έπεσε στην αρχαία Ελισσώ, τη σημερινή Λύση, που είναι και η γενέτειρα του Γρηγόρη Αυξεντίου.
Τους από αιώνες δεσμούς της Κύπρου με τη Μητροπολιτική Ελλάδα σφραγίζει και το Αυξέντιο της Ξάνθης (Θράκη). Μικρασιάτες πρόσφυγες το 1924 ίδρυσαν το Νέο Κατράμιο Ξάνθης και το 1960 το μετονόμασαν σε Αυξέντιο προς τιμή του ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου.
Αγαπημένε μου Αναγνώστη, σήμερα θα συνταξιδεύσουμε και θα αναμετρηθούμε με το μεγαλείο της πυρφόρας θυσίας του Γρηγόρη Αυξεντίου και να καταθέσουμε στον Ήρωα την αιώνια ευγνωμοσύνη μας αλλά και να αντλήσουμε μηνύματα αρχών και αξιών από τη μυρόβλητη και ζωογόνα θυσία του!
«Ο φονευθείς τρομοκράτης, εις μίαν εκδήλωσιν απελπισίας και απογνώσεως, ηρνήθη να εξέλθη του κρησφύγετού του και να παραδοθή, προετίμησε δε αντάξιον της δειλίας και της αναν-δρίας του θάνατον». (Ραδιοφωνική Υπηρεσία, 3 Μαρτίου 1957)
Η ανακοίνωση του Άγγλου δυνάστη για το ολοκαύτωμα του Γρηγόρη Αυξεντίου στο Μαχαιρά. Οι πολιτισμένοι Άγγλοι, μη μπορώντας να τον συλλάβουν και στην πεισματική άρνησή του (μαχόμενος εννέα ώρες) να παραδοθεί, τον έκαψαν ζωντανό περιχύνοντας το κρησφύγετό του με μπενζίνα.
Η φωτιά τον έκανε Πυρόμορφο, ζωντανό πρότυπο αξιών και αρχών, ίνδαλμα ελευθερίας! Για τούτο και νεκρός ήταν ακόμη πιο επικίνδυνος, αφού αντί της Ιεράς και Αγίας Ταφής οι Δυνά-στες τον έθαψαν κρυφίως στις Φυλακές (Φυλακισμένα Μνήμα-τα).
Στις 5 Μαρτίου 1957, ημέρα Τρίτη, όλες οι πρωινές αθηναϊ-κές εφημερίδες έγραφαν για τον ηρωικό θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου. Στην πρώτη σελίδα, ως «πρόλογος», του ποιήματος «Αποχαιρετισμός» του Γιάννη Ρίτσου, υπάρχει ένα «Ακριβές αντίγραφο απ’ τις εφημερίδες της 5ης Μαρτίου 1957».
Συγκλονισμένος ο Γιάννης Ρίτσος, όπως και όλο το πανελλή-νιο από την τραγική και ηρωική θυσία του Ήρωα, υμνεί με το δικό του, μοναδικό τρόπο την ηρωική θυσία του Γρηγόρη Αυξε-ντίου.
Αποχαιρετισμός Οι τελευταίες ώρες του Γρηγόρη Αυξεντίου
μες τη φλεγόμενη σπηλιά (Αθήνα 5 έως 25 Μαρτίου 1957)
Από το υμνολόγιο του Ποιητή σταχυολογούμε:
«Μοιάζει ανέφικτη η νίκη δίχως μάρτυρες που να τη διαλα-λήσουν».
Πράγματι, μάρτυρας ο ίδιος έστησε τρόπαιο αντρείας και έγινε φάρος μεγαλοψυχίας, γενναιότητας και χρηστότητας για τους ελεύθερους Ανθρώπους!
«Ν αφήσω και κάποια διαθήκη. Τι χρειάζεται; Θα την κάψει και αυτήν η φωτιά. Δε θα την κάψει».
Το σώμα του κάηκε, η ψυχή του, όμως, στο φως της αθανασίας θεοποιημένη έδωσε καρπούς ελευθερίας, σύγκαιρους και δια-χρονικούς. Όντας πραγματικά ελεύθερος, δηλαδή απαλλαγμέ-νος από τη φιλαυτία, τον εγωισμό, θυσίασε το «εγώ, τον εαυτό του» χάριν του «εμείς, του κοινωνικού συνόλου».
«Δε δέχομαι, όχι, τη θυσία για το θάνατο. Τη δέχομαι μονάχα για τη ζωή».
…………………………
«Ναι, η πιο μεγάλη πράξη της ζωής είναι η απόφαση του θανά-του μας».
Τραγικός ο άνθρωπος των ελπίδων και των συνεχών διλημ-μάτων. Ο Ήρωας τα ξεπερνά, έχει βγει από το λαβύρινθο των διλημμάτων! Νικά συνειδητά τον πειρασμό της ζωής και εσωτε-ρικά ελεύθερος και συνειδητά μάρτυρας, νικά το φόβο και το θάνατο για την αξιοπρέπεια της ζωής! Όμοια με τους Μαχητές που θυσιάστηκαν στις Θερμοπύλες (480 π.Χ.) και στο Μανιάκι (1825).
«Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το σώμα μου και το αίμα μου–το σώμα και το αίμα του Γρηγόρη Αυξεντίου».
Θυσία θέωσης, «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν», με την αθανα-σία της ψυχής. Άγιο Δισκοπότηρο η φλεγόμενη Σπηλιά του Γρηγόρη, όπως είναι (Άγιο Δισκοπότηρο) και το «κουτί με τα λείψανα-οστά» των Αδελφικών παιδικών φίλων και συμπολε-μιστών του 1974 και μας κοινωνεί (θυμίζει) ότι ο τούρκος εισβολέας είναι εντός των τειχών!
«Άντε γριά Μάνα … Το ξέρω θα πεις: «Είμαι πέρφανη για το γιο μου, -κάλλιο μια φούχτα τιμημένη στάχτη, παρά γονατισμέ-νος ο λεβέντης μου».
«Ο πατέρας, Θα με γνωρίσει στο νεκροτομείο απ’ τις χοντρές ελληνικές κοκκάλες μου, όμοιες με τις δικές του».
Λιτά και απλά: Η δωρική (σπαρτιατική) περηφάνια και αξιοπρέ-πεια της Μάνας και η ελληνικότητα του Ήρωα! Ατόφια Ρωμιο-σύνη!
«Τα πάντα είναι ανύπαρχτα πριν τα σκεφτείς και τα πράξεις». Μόνο σκέψη (όραμα) είναι θεωρία! Και πράξη χωρίς σκέψη είναι απερισκεψία. Σκέψη και πράξη σημαίνει συνειδητή πράξη, όπως είναι και η απόφαση της θυσίας του Αυξεντίου.
«Το αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται με το μέτρο της λευτεριάς».
Δεν είναι οι καυχησιές, τα άμετρα λόγια και το περισσό λιβάνι που φανερώνουν τη μεγαλοσύνη (μπόι) αλλά ο αγώνας μέχρι θανάτου (θυσία) για τη λευτεριά! «Ευτυχισμένος είναι ο ελεύ-θερος και ελεύθερος είναι ο γενναιόψυχος». (Θουκυδίδης)
«Η αρετή μας είναι η αμοιβαία μας χρησιμότητα».
Αυτή την αρετή υπηρέτησε μέχρι θυσίας ο Ήρωας! Διαχρονική αξία και ιδιαίτερα στην εποχή μας, όχι μόνο επίκαιρη αλλά κατ’ ανάγκη επιτακτική. Απλά, να είμαστε χρήσιμοι–αλληλέγγυοι ο ένας στον άλλο. Να νοιαζόμαστε (φροντίζουμε) ο ένας για τον άλλο, δεσμός για την ουσία της φιλοπατρίας. Η πιο μεγάλη κοινωνική αρετή είναι η αμοιβαία προσφορά, η αλληλεγγύη. Αυτό πραγματώνει και τον πατριωτισμό μας! Αγήρατος η ζύμη αυτών που θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
1. Μιλτιάδης ο Αθηναίος, είναι ο επικεφαλής Στρατηγός στη Μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.), η οποία με τη νίκη των Αθη-ναίων και των Πλαταιών και η ήττα του Πέρση εισβολέα κράτησε την Ιστορία στη σωστή πορεία της προόδου και του πολιτισμού. Νίκησε το πνεύμα την ύλη. Για τούτο και η σημα-σία της μνημονεύεται διαχρονικά και σε παγκόσμια διάσταση.
2. Θουκυδίδου Ιστορίαι, Βιβλίο Α. κεφ. 112. 2- 4.
