«Ψηφίδες Ιστορίας, «κτήμα τε ες αιεί»!

Ενεργοί Πολίτες με Όραμα και Λογισμό! (43 χρ. Κατοχής).
(Στους Μαθητές μου που Ονειρεύονται και δεν Βολεύονται)!

Ψηφίδα Μνήμης και Οφειλής. Στις 8 Αυγούστου του 1964 κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών από την τουρκική αεροπορία κτυπήθηκε στην περιοχή του Ξερού και η ακταιωρός «Φαέθων». Ανάμεσα στα έξι Ελληνόπουλα και ο Ναύτης «Καπαδούκας Νικόλαος, ετών 22 εκ Γλώσσης Σκοπέλου. Έπεσαν μαχόμενοι «δια την εκπλήρωση των προαιώνιων εθνικών πόθων», όπως χαρακτηριστικά αναγράφεται στη αναθηματική πλάκα που τους σκεπάζει.

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, η σημερινή κύρια Ψηφίδα Ιστορίας είναι ο Αύγουστο του 1964. Αναγκαία, όμως, και η περιδιάβαση των γεγονότων που προηγήθηκαν. Στις 30 Νοεμβρίου το 1963. ο Πρόεδρος Μακάριος, με άμεση ανάμειξη του Ύπατου Αρμοστή στην Κύπρο Άρθρουρ Κλαρκ προτείνει αναθεώρηση του Συντάγματος, υποβάλλοντας στον Αντιπρόεδρο Κουτσούκ 13 Σημεία του Συντάγματος, των οποίων η τροποποίησή θα απομάκρυνε τους λόγους τριβής μεταξύ των δυο Κοινοτήτων και θα καθιστούσαν τις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου, λειτουργικές και για τούτο βιώσιμες!

Στις 7/16 Δεκεμβρίου ο Τούρκος (;) Πρέσβης στη Λευκωσία Οκζόλ, επιδίδει στον Μακάριο την απορριπτική διακοίνωση της Τουρκικής Κυβέρνησης και με την απειλή για επέμβαση, αν δεν αποσυρθούν τα 13 σημεία, στηρίζοντας έτσι, τυπικά, τις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου!! Και δικαιολογώντας το Διαιρετικό – Διχοτομικό περιεχόμενο των Συμφωνιών!

Ψηφίδα Πρώτη.
Πράσινη Γραμμή.

Το αδιέξοδο οδηγεί στις Δικοινοτικές συγκρούσεις, (21 Δεκεμ-βρίου 1963). Αφορμή ένα ασήμαντο επεισόδιο ανάμεσα σε μια ελληνοκυπριακή περίπολο και μιας ομάδας τουρκοκυπρίων. Παρενθετικά για αυτούς που έχουν μνήμη και γνώση αλλά και για αυτούς που κρίνουν a la carte και όψιμα συμψηφίζουν, σημειώνουμε από το Βιβλίο «Κρίσιμες Ώρες», του τότε Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, Δημητρίου Μπίτσιου: «Η διένεξη είναι πολιτική και από πολιτικής πλευράς έχει σημασία ότι η μειονότης όχι μόνο δεν είναι απροστάτευτη και απαράσκευη, αλλά αναλαμβάνει επίθεση σε όλα τα μέτωπα. .. η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. (την παρουσία της προνοούσαν, όπως και της Ελληνικής (ΕΛ.ΔΥ.Κ.) οι Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου (1959), αναπτύσσεται γύρω από την κεντρική αρτηρία Κερύνειας – Λευκωσίας. Έτσι εξασφαλίζεται ανοικτή η δίοδος από βορρά προς Λευκωσία της τουρκικής αποβατικής δυνάμεως, αν η Τουρκία αποφασίση να επέμβη στρατιωτικώς»! «Όπερ και εγένετο» με την τουρκική εισβολή του 1974!

Στις 26 Δεκεμβρίου Τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα πετάνε πάνω από τη Λευκωσία! Φόβος για τουρκική εισβολή! Η εισβολή αναβάλλεται αλλά έχουμε, όμως, τετελεσμένα γεγονότα α) στις 31 Δεκεμβρίου έχουμε τη Χάραξη της Διαχωριστικής Γραμμής, της Πράσινης Γραμμής, η οποία Διχοτομούσε την Λευκωσία, ως προάγ-γελος της επαπειλούμενης Διχοτόμησης όλου του Νησιού και το τέλος της Κυπριακής Δημοκρατίας. β) δημιουργούνται από τους Τουρκοκυπρίους (βλέπε Τουρκία) οι θύλακες: Λευκωσίας – Αγύρτας, Λεύκας και Λιμνίτη, (Μόρφου), Κοκκίνων, Γαληνόπορνης (Καρπασία). Θύλακες που ήταν και αυτοί «πράσινες γραμμές»!

« … η μη κίνηση των τουρκοκυπρίων έξω από τις περιοχές τους πιστεύεται, επίσης, υπαγορεύεται από πολιτικό σκοπό, δηλαδή να ενδυναμώσει τον ισχυρισμό ότι οι δυο κοινότητες της Κύπρου δεν μπορούν να ζήσουν ειρηνικά μαζί στο Νησί χωρίς ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ διαχωρισμό» (απόσπασμα από την Έκθεση του Γ. Γ. του Ο.Η.Ε. Ου Θαντ, 15 Ιουνίου 1964).

Ψηφίδα Δεύτερη.

Α΄ Η Τουρκική Κυβέρνηση στις 13/16 Μαρτίου1964 εκδιώκει τους Έλληνες από την Κωνσταντινούπολη. Γνωστό είναι ότι προηγή-θηκαν τον Αύγουστο – Σεπτέμβριο του 1955 τα επεισόδια με βανδα-λισμούς του τουρκικού όχλου εναντίον των Ελλήνων τόσο στην Κωνσταντινούπολη, και στην Σμύρνη. Και την ίδια ημέρα, 16 Μαρτίου η Τουρκική Εθνοσυνέλευση αποφασίζει για εισβολή στην Κύπρο.

Β΄ Η Ελληνική Κυβέρνηση (Γ. Παπανδρέου) σε συνεργασία με την Κυπριακή (Αρχ. Μακαρίου), τον Απρίλιο του 1964 αρχίζει (ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο) η μυστική αποστολή ελληνικού στρατού. Η γνωστή Μεραρχία! Περίπου 1000 Αξιωματικοί και 10000 Στρατιώτες, άρματα μάχης και πυροβόλα.

Γ΄ «Σχέδιο Άτσεσον». Σχέδιο Λύσης που υπέβαλε ως διαμεσο-λαβητής ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Αμερικής, Ντηλ Άτσεσον. Το σημειώνω γιατί συνδέεται και με το Καστελλόριζο που μπήκε στο τραπέζι ως αντάλλαγμα στην παραχώρηση της περιοχής της Καρπασία (4,1% του Νησιού), ως κυρίαρχης στρατιωτικής βάσης στην Τουρκία. Το υπόλοιπο θα ενωνόταν με την Ελλάδα. Εν τέλει η Τουρκία το αποδέχεται η Ελλάδα το απορρίπτει.

Ψηφίδα Τρίτη.
Τηλλυρία 1964.

Μέσα σε αυτήν την «ηλεκτρισμένη» ατμόσφαιρα, έχουμε στις 7 Αυγούστου το 1964 τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Μανσούρα! Και την επόμενη ημέρα (8) η τουρκική αεροπορία βομβαρδίζει στην ευρύτερη περιοχή της Τηλλυρίας. Με εμπρηστικές βόμβες, βόμβες ναπάλμ, με θύματα στον άμαχο πληθυσμό..

Τα αιματηρά γεγονότα προκάλεσαν το έντονη παρέμβαση της Σοβιετικής Ένωσης (Ν. Κρουτσόφ), με διάβημα προς την τουρκική κυβέρνηση, καλώντας την να σταματήσει τις πολεμικές ενέργειες εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και η Ελλάδα απειλούσε να επέμβει αν τα Ηνωμένα Έθνη δεν παρέμβαιναν, ώστε να σταματή-σουν οι τούρκικοι βομβαρδισμοί. Τερματίστηκαν ύστερα από παρέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας (απόφαση 9 Αυγούστου 1964).

Η Αμερική (Λ. Τζόνσον), αφού απέφυγε ελληνοτουρκική σύρραξη, αντέδρασε στην στάση – εμπλοκή της Σ. Ένωσης με την υποβολή προς τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Τουρκίας νέο (Β) «Σχέδιο Άτσενσον», επιθυμώντας απευθείας ελληνοτουρκικό διάλογο!
Το νέο «Σχέδιο Άτσεσον» (Αύγουστος 1964) συμπληρωματικά, σε σχέση με το Α΄ «Σχέδιο», προνοούσε ότι η περιοχή της Καρπασίας θα εκχωρούνταν με την μορφή της εκμίσθωσης για 50 χρόνια! Ο Μακάριος το απορρίπτει. Η Ελλάδα τελικά το απορρίπτει. Έπαιξε ρόλο και η πανελλήνια κοινή γνώμη που δεν συναινούσε σε εκχώρηση Ελληνικού εδάφους!

Ψηφίδα Τέταρτη
Αύγουστος 1964 – Ιούλιος 1974.

Τα γεγονότα του 1964 ακολούθησαν Συνομιλίες, Παζαρέματα, .. στις 26 Μαρτίου 1965, ο Γκάλο Πλάζα ως διαμεσολαβητής υπέβαλε στον Γ.Γ. του Ο.Η.Ε. Ου Θάντ, Έκθεση με Προτάσεις Λύσης του Κυπριακού. Τις αναφέρω γιατί έχουν σημειολογική σημασία! Ειδικά και η διαπίστωσή του ότι «ότι η εφαρμογή των άκαμπτων διατάξεων του Συντάγματος που είναι μοναδικές στο είδος τους, συνάντησε δυσκολίες σχεδόν από τη στιγμή που γεννήθηκε η Δημοκρατία». Με το αξίωμα ότι η Κύπρος είναι Κράτος Κυρίαρχο και Ανεξάρτητο, Μέλος των Ηνωμένων Εθνών, το οποίον δυστυχώς σήμερα το απεμπολούμε, διατυπώνει τις βασικές αρχές που διέπουν τις Προτάσεις του. Όπως α) ο αποκλεισμός της Ένωσης και της Διχοτόμησης! β) απόρριψη του γεωγραφικού διαχωρισμού που θα οδηγούσε αναπόφευκτα στη διχοτόμηση! γ) Ενιαίο, ανεξάρτητο και κυρίαρχο Κράτος, (εδαφικά ακέραιο και διοικητικά ενιαίο).

Η Τουρκία οργίλη και χωρίς επιχειρήματα το απορρίπτει! Και εμείς, ως Κυπριακή Δημοκρατία, δεν το θέσαμε στο Συμβούλιο Ασφαλείας και έτσι το ακυρώσαμε! Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Γκάλο Πλάζα ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ ότι η Τουρκία απέρριψε το Σχέδιο, εμμένοντας πιστά (!) σε γεωγραφικό διαχωρισμό, σε ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ Ομοσπονδία, όπου το Βόρειο μέρος 38% του Νησιού θα ήταν κάτω από τον έλεγχο των τουρκοκυπρίων! Και σε ανταλλαγή πληθυσμών!

Αγαπημένε μου Αναγνώστη, η Τουρκία που πάντα καιροφυ-λακτεί, προμελετά και προσχεδιάζει, δεν γνοιάζεται για το χρόνο, το αποτέλεσμα, άμεσο ή απώτερο, αυτό την ενδιαφέρει, υλοποίησε την επιμονή της, τον Ιούλιο – Αύγουστο του 1974, με την εισβολή και την κατοχή του 38% του Νησιού και με την προσφυγοποίηση των διακοσίων χιλιάδων (200.000) Ελληνοκυπρίων. Και προ των Πυλών, γεωγραφική Ομοσπονδία, τα Δύο Συνιστώντα Κράτη, η Διχοτόμηση της Κύπρου!

ΑΔΑΜΟΣ Α. ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ
Φιλόλογος – Ιστορικός
Πρόεδρος της Ένωσης
Κυπρίων Ν. Μαγνησίας