Η κεντρική γεωγραφική θέση της Μαγνησίας επάνω στον κύριο αναπτυξιακό άξονα της χώρας, η μοναδική φυσική μορφολογία της ευρύτερης περιοχής, το μυθολογικό, ιστορικό και πολιτισμικό απόθεμα, το μεγάλο λιμάνι, η λειτουργία βιομηχανικών μονάδων, η παράδοση στη μεταποίηση, οι δυνατότητες του αγροτικού τομέα και του τουρισμού και η ύπαρξη πανεπιστημίου και Ινστιτούτου Έρευνας και Τεχνολογίας συνθέτουν ένα πλαίσιο με απεριόριστες αναπτυξιακές δυνατότητες.
Του Δρα Ανδρέα Μήλιου*
Όμως, παρόλα τα ισχυρά στοιχεία της ταυτότητάς της και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, η περιοχή δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να δημιουργήσει και να επικοινωνήσει μια ελκυστική εικόνα σε επισκέπτες και επενδυτές από το εξωτερικό, αντίστοιχη με αυτή που έχει κτίσει για τους εγχώριους επισκέπτες, με αποτέλεσμα να υστερεί σε εξωστρέφεια ακόμα και από τις γειτονικές Σποράδες. Η αξία μιας θελκτικής εικόνας ενός τόπου ασκεί σήμερα μια ιδιότυπη μαγεία στο θυμικό και στο λογικό των ανθρώπων και επηρεάζει καθοριστικά τη συμπεριφορά και τις επιλογές τους. Η ταυτότητα του τόπου είναι αξεδιάλυτα συνυφασμένη με την προσωπικότητά του∙ είναι η ψυχή του τόπου, ενώ η εικόνα είναι η αύρα που αυτός εκπέμπει.
Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα το μάρκετινγκ τόπων και πόλεων είναι αυτό που, με τη βοήθεια των Σχεδίων Μάρκετινγκ και των Προγραμμάτων Branding Τόπων και Πόλεων, υλοποιεί τις στρατηγικές που καθιστούν έναν τόπο αναγνωρίσιμο, διακριτό και ελκυστικό brand. Ένα τέτοιο brand είναι σήμερα το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο κάθε τόπου, διότι αυξάνει τη φήμη και το κύρος του, προσελκύει επενδυτές και επισκέπτες, του προσδίδει σημαντική αξία και του προσπορίζει τεράστια οικονομικά και κοινωνικά οφέλη.
Υπαίτια για την απουσία ελκυστικής εικόνας της Μαγνησίας στο εξωτερικό είναι η έλλειψη ποιοτικών υποδομών διεθνούς επιπέδου και η απουσία στρατηγικού σχεδιασμού. Στα πολύ ισχυρά πλεονεκτήματα της περιοχής (ποικιλόμορφη περιβαλλοντική φυσιογνωμία, κεντρική γεωγραφική θέση, εγγύτητα στο εθνικό οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο, μεγάλο λιμάνι, βιομηχανική και μεταποιητική παραγωγή, παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ, αστείρευτες δυνατότητες γενικού και εναλλακτικού τουρισμού και εκτεταμένο παραλιακό μέτωπο) αντιπαρατάσσονται δυστυχώς μια σειρά από ελλείψεις και χρόνιες παθογένειες που αφυδατώνουν κάθε προσπάθεια εξωστρέφειας. Στις κυριότερες από αυτές ανήκουν η μη λειτουργία αυτόνομου διεθνούς πολιτικού αεροδρομίου, η αναχρονιστική σιδηροδρομική σύνδεση, η ανεπαρκής αξιοποίηση του λιμανιού για τουριστικούς σκοπούς (π.χ. κρουαζιέρα), η έλλειψη αξιόπιστης οδικής σύνδεσης του λιμανιού με αυτό της Ηγουμενίτσας, οι δυσκολίες πρόσβασης στο Πήλιο και στις Σποράδες τους χειμερινούς μήνες, η έλλειψη εμπορευματικού κέντρου με διαπεριφερειακό ενδιαφέρον, το υποβαθμισμένο σε πολλές περιοχές αστικό οικιστικό περιβάλλον, κ.α.
Ο στρατηγικός σχεδιασμός από την άλλη είναι αυτός που εξαλείφει τα αδύνατα σημεία και τα μετατρέπει σε ισχυρά, που αφοπλίζει τις απειλές, που ανιχνεύει έγκαιρα και αξιοποιεί παραγωγικά και δημιουργικά τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις και ισχυροποιεί έτσι τις θετικές προοπτικές ενός τόπου. Ο λειτουργικός στρατηγικός σχεδιασμός προϋποθέτει, όμως, διαχειριστές της κεντρικής και της τοπικής πολιτικής εξουσίας εξοπλισμένους με γνώσεις, όραμα και αγάπη για τον τόπο τους. Χωρίς αυτά τα εχέγγυα δεν είναι εφικτός.
Το ερώτημα που τίθεται από τα παραπάνω είναι πως μπορεί η Μαγνησία να προάγει την εξωστρέφειά της και να αυξήσει την υποτονικά αξιοποιημένη αξία της; Η απάντηση είναι απλή: με τη θεραπεία των προαναφερθέντων ελλείψεων και παθογενειών και την υιοθέτηση στρατηγικού σχεδιασμού. Ο στρατηγικός σχεδιασμός θα πρέπει να υλοποιηθεί με την εκπόνηση τριών Σχεδίων: ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου, ενός Σχεδίου Μάρκετινγκ και ενός Προγράμματος Βranding. Στους στόχους και τις δράσεις των Σχεδίων θα πρέπει να ενταχθούν:
- Η αναβάθμιση της ποιότητας του αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος και η θωράκισή του από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής (βλ. πλημμύρες).
- Η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου.
- Η ανάδειξη του πολιτισμικού και πολιτιστικού αποθέματος (διοργάνωση διεθνών συνεδρίων και διεθνούς εμβέλειας καλλιτεχνικές εκδηλώσεις).
- Η αξιοποίηση των παραδοσιακών οικισμών.
- Η παραγωγή ενέργειας από αειφόρες πηγές.
- Η δημιουργία πλωτού σταθμού αεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου.
- Η βελτίωση των συγκοινωνιακών και τεχνολογικών υποδομών (εκσυγχρονισμός σιδηροδρομικού δικτύου, σύνδεση με το λιμάνι και το αεροδρόμιο και οδική σύνδεση με το λιμάνι της Ηγουμενίτσας).
- Ο εκσυγχρονισμός του λιμανιού και η δημιουργία προβλήτα κρουαζιέρας.
- Η αυτονόμηση του πολιτικού αεροδρομίου της Ν. Αγχιάλου από το στρατιωτικό.
- Η δημιουργία υδατοδρομίου που θα διευκολύνει την επικοινωνία με τα νησιά και τη Χαλκιδική τους θερινούς μήνες.
- Η ανάπτυξη της ΒΙΠΕ και η αξιοποίηση του Τεχνολογικού Πάρκου.
- Η δημιουργία εμπορευματικού κέντρου διαπεριφερειακού ενδιαφέροντος.
- Η στήριξη της νεοφυούς επιχειρηματικότητας.
- Η προβολή της περιοχής ως τόπος κατοικίας ψηφιακών νομάδων και εύπορων συνταξιούχων από τη Βόρεια Ευρώπη (ασημένια οικονομία).
- Η οργανωμένη διαχείριση των διάφορων μορφών εναλλακτικού τουρισμού.
- Ο Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, σύμβουλος επιχειρήσεων και συγγραφέας.
Πηγή: Περιοδικό Volos Economy, που κυκλοφορεί δωρεάν με την εφημερίδα “Μαγνησία”
