Το έθιμο των κόκκινων πασχαλινών αυγών

Γιατί βάφουμε κόκκινα αυγά την Μ. Πέμπτη;

Το βάψιμο των αυγών τη Μεγάλη Πέμπτη είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα έθιμα του Πάσχα. Η παράδοση μάλιστα επιτάσσει να τα βάφουμε κόκκινα, ενώ τα τελευταία χρόνια η τάση είναι τα αυγά να βάφονται σε διάφορα χρώματα και να στολίζονται με ποικίλα σχέδια και τεχνοτροπίες.

Γιατί όμως βάφουμε κόκκινα τα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη; Η απάντηση «κρύβεται» σε διάφορες εκδοχές, οι ερμηνείες που δίνονται είναι πολλές και διαφορετικές, όπως και οι συμβολισμοί.

Τα αβγά βάφονται την Μεγάλη Πέμπτη η οποία είναι η ημέρα του Μυστικού Δείπνου, όπου ο Χριστός πρόσφερε άρτο και κρασί ως συμβολισμό για το σώμα Του και το αίμα Του, έτοιμος να θυσιαστεί για να ελευθερώσει τον κόσμο από τα δεσμά της αμαρτίας.
Η χριστιανική παράδοση θέλει τα αυγά, σύμβολο της γονιμότητας και της έναρξης ενός νέου κύκλου ζωής, να βάφονται κόκκινα, γιατί συμβολίζουν το Αίμα του Χριστού.

Σύμφωνα με μία εκδοχή η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς τους να μην τον βασανίσουν. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, τότε αυτά βάφηκαν κόκκινα.
Λένε ακόμα πως το αυγό συμβολίζει τον τάφο του Χριστού που ήταν ερμητικά κλειστός, όπως το περίβλημα του αυγού, αλλά έκρυβε μέσα του τη «Ζωή», αφού από αυτόν βγήκε ο Χριστός και αναστήθηκε.

Μία άλλη προσέγγιση συνδέει το κόκκινο χρώμα με τη Μαρία Μαγδαληνή. Όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας ενημερώθηκε για την Ανάσταση του Χριστού, θεώρησε τόσο απίθανο το γεγονός, «όσο και το να βαφτούν τα αυγά κόκκινα». Η Μαρία Μαγδαληνή τότε, χρωμάτισε μερικά αυγά κόκκινα και του τα πήγε για να του επιβεβαιώσει το γεγονός.

Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Χριστός. Εκείνη την ώρα κάποιος κρατούσε δίπλα από τον Αυτοκράτορα ένα καλάθι αυγά. Ο Τιβέριος Καίσαρας, είπε στην Μαρία Μαγδαληνή ότι, εάν αυτό που λέει, είναι αλήθεια, τότε τα αυγά, από άσπρα που είναι, να γίνουν κόκκινα. Όπερ και εγένετο.
Ο Μεγάλος Κωνσταντίνος και η μητέρα του Αγία Ελένη, στην επίσημη τελετή που γινόταν το πρωί της Κυριακής του Πάσχα, προσέφεραν κόκκινα αυγά. Οι εκλεκτοί καλεσμένοι τσούγκριζαν τα αυγά με τον αυτοκράτορα και τη βασιλομήτορα και στη συνέχεια γευμάτιζαν.

Πως βάφουμε τα αυγά κόκκινα;
Για το βάψιμο των αυγών είναι προτιμότερα τα άσπρα αυγά και όχι τα σκούρα μπεζ, γιατί τα άσπρα αυγά θα βαφτούν πολύ καλύτερα και το κόκκινο χρώμα θα είναι εντονότερο.
Πασχαλινά αυγά με βαφές του εμπορίου

TipQ Προτιμήστε λευκά αυγά για να έχετε πιο εντυπωσιακό χρώμα
Υλικά

• 20 – 30 αυγά φρέσκα (βιολογικά αν γίνεται)
• 1 κουτ. σούπας ξύδι
• 1 πρέζα αλάτι

• 1 φακελάκι μπογιά (για το κάθε χρώμα)
• ξύδι (όσο γράφουν οι οδηγίες της μπογιάς)
• ελαιόλαδο για το γυάλισμα

Εκτέλεση

Βγάζουμε τα αυγά (διαλέγουμε άσπρα ή καφέ χωρίς στίγματα), από το ψυγείο 2 – 3 ώρες τουλάχιστον νωρίτερα, για να έρθουν σε θερμοκρασία δωματίου, ώστε να μην μας σπάσουν κατά το βράσιμο. Καλύτερα είναι να τα βγάλουμε από το προηγούμενο βράδυ και να τα βάψουμε το πρωί.
Πλένουμε τα αυγά μας, πολύ προσεκτικά, έτσι ώστε να τα καθαρίσουμε από βρομιές, αλλά και για να είμαστε σίγουροι, ότι η επιφάνεια τους θα είναι λεία, για να βαφτούν καλά.
Τα τοποθετούμε σε μια στρώση στην κατσαρόλα, φροντίζοντας να μην είναι στριμωγμένα μεταξύ τους, ώστε να αποφύγουμε το σπάσιμο.
Τα βράζουμε σε πολύ χαμηλή φωτιά, ρίχνοντας στο νερό τη μία πρέζα αλάτι και τη μία κουταλιά ξύδι, για 15′ – 20′ λεπτά, ανάλογα πόσο καίει το μάτι της κουζίνας μας. Το ξύδι και το αλάτι, διαστέλλει τους πόρους στο τσόφλι του αυγού και εμποδίζει το ασπράδι και τον κρόκο να χυθούν στο νερό, σε περίπτωση που σπάσει κάποιο αυγό.
Όταν είναι έτοιμα τα αποσύρουμε από την φωτιά, χύνουμε το νερό, προσεκτικά και γεμίζουμε την κατσαρόλα με κρύο νερό από τη βρύση.
Τ᾿ αφήνουμε στην κατσαρόλα να κρυώσουν για 30′, αλλάζοντας το νερό 3 – 4 φορές.
Έπειτα τα βγάζουμε απ᾿ το νερό και τ᾿ αφήνουμε πάνω σε χαρτί κουζίνας, να στεγνώσουν και να κρυώσουν καλά, για άλλες 2 – 3 ώρες.
Ετοιμάζουμε τη βαφή ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες, για την θερμοκρασία, την ποσότητα του νερού και της βαφής, του αριθμού και της θερμοκρασίας των αυγών, αλλά και του χρόνου που θα μείνουν μέσα στη βαφή.
Στη συνέχεια, βγάζουμε προσεχτικά τα βαμμένα αυγά με ένα κουτάλι ή μια τρυπητή κουτάλα και τ᾿ αφήνουμε να στεγνώσουν, πάνω σε μια πιατέλα με απορροφητικό χαρτί.
Μόλις στεγνώσουν καλά, κολλάμε τις στάμπες ή τα ζωγραφίζουμε με ειδικό πινελάκι και τα γυαλίζουμε μ᾿ ένα βαμβάκι που του έχουμε βάλει ελαιόλαδο.
Τοποθετούμε τα αυγά μας σε αυγοθήκες ή σε όμορφα καλαθάκια, ενώ όσα πρόκειται να φάμε τα βάζουμε στο ψυγείο.

Πασχαλινά αυγά με φυσικές, οικολογικές βαφές

TipQ Μπορείτε να βάψετε τα αυγά σας με κρεμμύδια, παντζάρια ακόμη και με φύλλα λουλουδιών!

Η διαδικασία έχει ως εξής:

Για να βάψουμε κόκκινα 10 αυγά, βράζουμε σε μικρό κατσαρολάκι 5 – 6 κοκκινογούλια (ο βολβός των παντζαριών), σε νερό που να τα σκεπάζει. Όταν είναι έτοιμα τα παντζάρια, τα βγάζουμε από το κατσαρολάκι και τ᾿ αφήνουμε στην άκρη για να τα κάνουμε σαλάτα ή σκορδαλιά.
Στο κατσαρολάκι με το νερό που τα βράσαμε, ρίχνουμε 1 φλυτζανάκι ξύδι, 1 πρέζα αλάτι, τοποθετούμε μέσα τ᾿ αυγά και τα βράζουμε σε πολύ χαμηλή φωτιά, για 15′ – 20′.
Σβήνουμε τη φωτιά και τ᾿ αφήνουμε μέσα στο νερό όση ώρα χρειαστεί, ώστε να βάψουν καλά.

Εναλλακτικά χρησιμοποιούμε κρεμμυδόφυλλα (όσο πιο σκούρα τα κρεμμύδια τόσο καλύτερα), τα οποία βάζουμε 2 – 4 μέρες νωρίτερα να μουλιάσουν στο νερό, με το οποίο θα βράσουμε τα αυγά. Έπειτα βάζουμε σε μια κατσαρόλα τα κρεμμυδόφυλλα μαζί με το νερό, 1 κουτ. σούπας ξύδι, 1 πρέζα αλάτι, τ᾿ αυγά και τα βράζουμε σε πολύ χαμηλή φωτιά για 18′ – 20′, έπειτα σβήνουμε τη φωτιά και τ᾿ αφήνουμε μέσα, μέχρι να πάρουν το χρώμα που θέλουμε.
Με μια κατσαρόλα κρεμμυδόφυλλα, μπορούμε να βάψουμε τουλάχιστον 30 – 35 αυγά, σκούρα κόκκινα σε 2 – 3 δόσεις.

Για πράσινο χρώμα, τα βράζουμε με μαϊντανό, σπανάκι ή τσουκνίδα.
Για 10 αυγά θέλουμε μισό κιλό σπανάκι ή τσουκνίδα ψιλοκομμένα, 1 φλυτζανάκι ξύδι, 1 πρέζα αλάτι και το ανάλογο νερό.

Το Μοβ – μπλε χρώμα, μπορούμε να το πετύχουμε βράζοντας τ᾿ αυγά, με κόκκινο λάχανο και ξύδι. Για 10 αυγά, θέλουμε μισό λάχανο κομμένο σε κομματάκια, 1 φλυτζανάκι ξύδι, 1 πρέζα αλάτι και το ανάλογο νερό.

Για πορτοκαλί χρώμα, τα βράζουμε με φλούδια κρεμμυδιού, σε νερό με ξύδι, 1 πρέζα αλάτι και 1 κουτ. γλυκού πάπρικα.

Για κίτρινο χρώμα, χρησιμοποιούμε κύμινο, ή κρόκο Κοζάνης. Δύο κουταλάκια του γλυκού είναι αρκετά, για να δώσουν έντονο κίτρινο χρώμα σε 10 αυγά.

Για καφέ – μπεζ χρώμα, χρησιμοποιούμε σκόνη καφέ για το βάψιμο των αυγών μας. Αν βράσουμε στιγμιαίο, ελληνικό ή φίλτρου μαζί με τα αυγά μας, θα μας δώσει αποχρώσεις του καφέ, ανάλογα την ώρα που θα τα αφήσουμε.

Για Βιολετί χρώμα, βράζουμε τα αυγά με ένα ματσάκι άνθη βιολέτας.