Σπουδαίο αρχειακό υλικό, που πλαισιώνεται και από ντοκιμαντέρ, περιλαμβάνει αφιέρωμα των Γενικών Αρχείων του Κράτους με τίτλο: «Ο Βόλος Ελεύθερος: 19 Οκτωβρίου 1944».
Φέτος, συμπληρώνονται 80 χρόνια από την απελευθέρωση του Βόλου από τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής, στις 19 Οκτωβρίου 1944 και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.) Μαγνησίας έχουν καθιερώσει από το 2017 τον εορτασμό της επετείου αυτής με τον τίτλο: «Ο Βόλος Ελεύθερος: 19 Οκτωβρίου 1944».
Φέτος το αφιέρωμα περιλαμβάνει τρεις δράσεις:
• Σήμερα Δευτέρα 21 Οκτωβρίου τα Γ.Α.Κ. θα δεχθούν στο Αναγνωστήριό τους (Μαγνήτων 141 και Σπ. Σπυρίδη) το κοινό από τις 9:30 το πρωί μέχρι τις 9:30 το βράδυ με ξεναγήσεις στην Έκθεση Αρχειακού Υλικού.
• Παράλληλα έχει προγραμματιστεί ο Ιστορικός Περίπατος «Στους δρόμους και τους τόπους της μνήμης». Προς το παρόν έχουν κλείσει οι προβλεπόμενες συμμετοχές των 30 ατόμων.
• Η τρίτη δράση είναι εκπαιδευτική για μαθητές ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίων και Λυκείων, που θα υλοποιηθεί με τη συνεργασία των Διευθύνσεων Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης από τις 22 Οκτωβρίου μέχρι τις 6 Νοεμβρίου.
Η Ανίτα Πρασσά, προϊσταμένη των ΓΑΚ Ν. Μαγνησίας, τόνισε ότι σήμερα είναι η ημέρα κοινού και τα ΓΑΚ (Μαγνήτων – Σπ. Σπυρίδη) είναι ανοιχτά από το πρωί ως τις 21.30 με μια έκθεση αρχειακού υλικού και παράλληλη προβολή ενός ιστορικού ντοκιμαντέρ, που ετοίμασε το προσωπικό της υπηρεσίας, ενώ από αύριο ξεκινούν οι εκπαιδευτικές για τρία σχολεία κάθε μέρα Δημοτικά Γυμνάσια και Λύκεια, ενώ για Β’ και Γ’ Λυκείου, έχει προετοιμαστεί από τον Θαν. Μπέτα ιστορικός περίπατος σε σημεία του Βόλου – τοπόσημα, εξηγώντας διάφορα γεγονότα που έχουν σχέση με την Κατοχή, την αντίσταση του λαού μας και την απελευθέρωση.
Ακόμη, θα γίνει και ένας ιστορικός περίπατος για το κοινό και, λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος του κόσμου, έχουν κλειστεί ήδη τρεις τέτοιοι περίπατοι.
«Το κοινό και τα σχολεία θα πρέπει να ανταποκριθούν για να μπουν στο κλίμα των ημερών, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε τι έγινε στα 3,5 χρόνια της κατοχής, μέχρι να απελευθερωθούμε, γιατί ιδιαίτερα η αντίσταση του λαού πρέπει να τονίζεται και να επισημαίνεται κάθε φορά», ανέφερε η κ. Πρασσά.
Όσον αφορά στο αρχειακό υλικό, η προϊσταμένη των ΓΑΚ ανέφερε ότι υπάρχει ένα ημερολόγιο ενός στρατιώτη από το Ελληνοαλβανικό μέτωπο, το οποίο παραχώρησε πέρυσι ο κ. Βασίλης Καλατζής, που επισκέφθηκε την έκθεση, υπάρχει υλικό σχετικά με τους βομβαρδισμούς στην πόλη του Βόλου και στη διάρκεια του Ελληνοαλβανικού πολέμου από την ιταλική αεροπορία και του συμμαχικού βομβαρδισμού στις 13 Οκτωβρίου 1944, λίγο πριν αποχωρήσουν οι γερμανοί, όπου επλήγησαν πλοία των γερμανών στο λιμάνι και πολλές κατοικίες του Βόλου. Επίσης υπάρχει υλικό από τις επιτάξεις σπιτιών και εργοστασίων.
Μια μεγάλη θεματική είναι η δίωξη των Εβραίων του Βόλου, αρκετοί απ’ αυτούς σώθηκαν με παρέμβαση του ΕΑΜ, που τους μετακίνησε στο Πήλιο και φιλοξενήθηκαν από χριστιανικές οικογένειες.
Ακόμη, μια θεματική της έκθεσης αφορά στον αντιστασιακό τύπο, η έντυπη αντίσταση, όπου δημοσιογράφοι του Βόλου και τυπογράφοι τύπωναν εφημερίδες κάτω από τη μύτη του κατακτητή, από το 1941 μέχρι την απελευθέρωση, αρχικά σε δύο σπίτια του Βόλου, το ένα σώζεται και σήμερα, επί των οδών Γ. Καρτάλη – Μεταμορφώσεως και το άλλο ήταν Λ. Βύρωνος με 54ου Συντάγματος ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με την κ. Πρασσά, αυτά τα τυπογραφεία τον Μάιο του 1944, όταν τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα, μετακινήθηκαν στη Μονή Σουρβιάς, στο Πήλιο, με μηχανήματα που έδωσε ο τυπογράφος Θανάσης Πετρόχειλος και μέσα στην εκκλησία, δουλεύοντας νυχθημερόν, τύπωναν τον αντιστασιακό τύπο. Η ύλη των εφημερίδων αποτελούταν από τοπικά νέα και από ειδήσεις που άκουγαν από το ραδιόφωνο BBC, Μόσχα, Κάιρο κλπ., ενημερώνοντας τους Βολιώτες για το τι συνέβαινε.
«Είναι μια πολύ σημαντική συλλογή που συγκέντρωσε ο αείμνηστος παλιός δημοτικός σύμβουλος Μήτσος Ρήγας, την είχε εμπιστευτεί στον Δημήτρη Σιάτρα, πρώην διευθυντή του Δήμου Βόλου, ο οποίος την παραχώρησε στα ΓΑΚ για να είναι κοινό κτήμα για τους επισκέπτες.
