Eurogroup: Τι βλέπουν οι Ευρωπαίοι για την Ελλάδα

Ένα ακόμη χρόνο θα απολαμβάνει «χαλαρά» δημοσιονομικά περιθώρια η χώρα και άρα δε θα βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα της λιτότητας σύμφωνα με όσα ανέφεραν μετά το πέρας της συνεδρίασης του τελευταίου Eurogroup οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών και δη ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ

Απαντώντας σε ερώτηση στη συνέντευξη τύπου την περασμένη Πέμπτη για το τι αναμένεται να συμβεί μετά το 2023 ή εάν θα μπορούσε να αποτελέσει πρόφαση για ενισχυμένη εποπτεία το Ταμείο Ανάκαμψης ο Κλάους Ρέγκλινγκ σημείωσε ότι: «Ο ακριβής συντονισμός και τα δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται, φυσικά, δεν έχουν συζητηθεί μέχρι τώρα, καθώς υπάρχει κάποιος χρόνος ακόμη. Όλοι συμφωνήσαμε ότι η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα συνεχίσει να ισχύει τον επόμενο χρόνο. Όμως. το επόμενο έτος, θα σκεφτούμε τα επόμενα χρόνια» σημείωσε ο επικεφαλής του ESM που τόνισε ότι τα πράγματα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μάλιστα ο ίδιος υπογράμμισε ότι είναι σε συνεχή επαφή με τον υπουργό Οικονομικών, κ. Χρήστο Σταϊκούρα, στον οποίο μάλιστα απέδωσε εύσημα για τη διαχείριση της συγκυρίας.

Είναι προφανές ότι οι Ευρωπαίοι δίνουν ακόμη λόγω πανδημίας ακόμη παράταση στην «ασυλία» της χώρας από μέτρα λιτότητας και στη συνέχιση της πολιτικής της δημοσιονομικής επέκτασης, βλέποντας παράλληλα ότι η ελληνική πλευρά, όπως εκτιμούν, καταγράφει προόδους στο μέτωπο των συχνά σκληρών μεταρρυθμίσεων. «Το έργο που έκαναν η ελληνική κυβέρνηση, ο υπουργός Χρ. Σταϊκούρας ήδη πριν την πανδημία ήταν μεγάλο. Πραγματοποιούνται τεράστιες βελτιώσεις» ανέφερε στη συνέντευξη τύπου μετά τη σύνοδο της Ευρωομάδας ο επικεφαλής του Eurogroup Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Πασκάλ Ντόναχιου που σημείωσε ότι ο συνδυασμός δημοσιονομικής πολιτικής και του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, «θα οδηγήσει την ελληνική οικονομία στην αποκατάσταση της οικονομικής ανάπτυξης.»

Οι δυσκολίες σε τουρισμό – κόκκινα δάνεια
Βέβαια πίσω από τα καλά λόγια και τα εύσημα για τις προσπάθειες να κρατηθεί ζωντανή η οικονομία με το πακέτο των 40 δισεκ. που ήδη τρέχει από πέρυσι υπάρχουν και πολλοί αστερίσκοι που θέτουν ένα πλαίσιο προκλήσεων και δυσκολιών.

Χαρακτηριστικά όπως ανέφερε ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Πασκάλ Ντόναχιου «η ελληνική οικονομία, όπως και πολλές άλλες οικονομίες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιμετωπίζει προκλήσεις σχετικά με το πώς μπορεί να ανακάμψει ο Τουρισμός» ανέφερε τονίζοντας ότι «έχω πλήρη εμπιστοσύνη στην ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να ξεπεράσει τις προκλήσεις».

Επίσης και ο Επιτρόπος Π. Τζεντιλόνι στη συνέντευξη τύπου τόνισε ότι «οι ελληνικές αρχές διατήρησαν έντονο ρυθμό μεταρρύθμισης παρά τη δύσκολη κατάσταση της πανδημικής κρίσης» ενώ στάθηκε ειδικά στο μείζον θέμα του πτωχευτικού και των πλειστηριασμών που αποτελεί ωστόσο ένα καυτό πολιτικά θέμα. Και ο Επιτροπος άλλωστε, όπως και ο επικεφαλής του ESM θέτουν ήδη από τώρα έστω, με θετικό τρόπο, τους στόχους κα ι «καλιμπράρουν» την ατζέντα της επόμενης μέρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο κ. Τζεντιλόνι απέδωσε εύσημα για τη μεταρρύθμιση του Πτωχευτικού που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου, την επέκταση του συστήματος «Ηρακλής, την καλή πρόοδο στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης θέτοντας τα προτάγματα για την πορεία από δω και μπρος.

«Φυσικά παραμένουν προκλήσεις, για παράδειγμα όσον αφορά τον χρηματοπιστωτικό τομέα και στην καθυστέρηση εκκαθάρισής του» τόνισε ο Πάολο Τζεντιλόνι ενώ και ο Κλάους Ρέγκλινγκ εξήγησε οι δυσκολίες έχουν να κάνουν με τη χρηματοδότηση της οικονομίας και τα κόκκινα δάνεια. Προανήγγειλε μάλιστα ότι θα έρθει ο ίδιος προσωπικά και πάλι στην Αθήνα (δεύτερη φορά μέσα σε 3 μήνες) για συμβάλει στην θετική ολοκλήρωση της 11ης Αξιολόγησης όπου ζητήματα πλειστηριασμών, πτωχευτικού, κόκκινων δανείων αλλά και της ρύθμισης για τα κορονοχρέη θα είναι κεντρικά.

«Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να έχει τις υψηλότερες αναλογίες μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) από οποιοδήποτε τραπεζικό σύστημα στην Ευρώπη. Τα NPL έχουν μειωθεί, όπως συμφωνήθηκε και με την Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή Τραπεζών, αλλά εξακολουθούν να είναι τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Καταγράφεται καλή πρόοδος, αλλά πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε πάνω σε αυτό. Πρέπει να εφαρμοστούν διαδικασίες αφερεγγυότητας» τόνισε με έμφαση ο κ. Ρέγκλινγκ δίνοντας το στίγμα στο τι έρχεται.

«Στο τραπεζικό σύστημα, υπάρχει το ερωτηματικό εάν οι ελληνικές τράπεζες είναι σε θέση να παρέχουν όλη την πίστωση που απαιτείται για τη χρηματοδότηση της ανάκαμψης. Υπάρχουν λοιπόν ζητήματα, αλλά η ελληνική κυβέρνηση το γνωρίζει πλήρως. Είμαστε σε στενή επαφή» υπογράμμισε ο επικεφαλής του ESM.

Πότε έρχονται τα μεγάλα πλεονάσματα
Την ίδια ώρα με βάση τα όσα αναφέρει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το νέο Μεσοπρόθεσμο ( 2022 – 2025) προβλέπει μια σκληρή δημοσιονομική προσαρμογή μετά το 2023 η οποία «πατά» στην υπόθεση μεγάλης αύξησης του ΑΕΠ λόγω και του Ταμείου Ανάκαμψης. Μάλιστα ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος τοποθετείται στο πολύ υψηλό 3,7% του ΑΕΠ το 2025, ποσοστό που ξεπερνά ακόμα και τις δεσμεύσεις του Μνημονίου που προβλέπουν πλεόνασμα 2,2%. Ουσιαστικά πρέπει μέσα σε μια διετία να σβηστούν ελλείμματα της τάξης των 18 -20 δισεκ. και να πάμε το 2025 σε θηριώδη πάλι πλεονάσματα.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του Προγράμματος που αξιολογείται θετικά από το Δημοσιονομικό Συμβούλιο «το πρωτογενές έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης κατά ESA αναμένεται να περιοριστεί από τα υψηλά επίπεδα του 2020 (6,7% του ΑΕΠ) και του 2021 (7,1% του ΑΕΠ) σε μόλις 0,5% του ΑΕΠ το 2022 λόγω της σταδιακής απόσυρσης των μέτρων στήριξης που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Σημειώνεται πως η γενική ρήτρα διαφυγής που επιτρέπει την απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες διατηρείται σε ισχύ και το 2022. Από το 2023, οι δημοσιονομικοί κανόνες επανέρχονται, σε συνάρτηση με τις προσδοκίες για αναθεώρηση τους σε πιο ευέλικτο πλαίσιο. Ανεξάρτητα με την διαφαινόμενη αναθεώρηση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, το 2023 η δημοσιονομική πολιτική προσαρμόζεται στοχεύοντας σε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 2% του ΑΕΠ, το οποίο αναμένεται να ανέλθει σε 2,8% του ΑΕΠ το 2024 και σε 3,7% του ΑΕΠ το 2025. Βάσει αυτών η δημοσιονομική διαχείριση βρίσκεται σε συμφωνία με τους κανόνες που είχαν τεθεί στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας για πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα κατά μέσο όρο 2,2% του ΑΕΠ από το 2023 και εντεύθεν.»

Οι φόροι
«Επισημαίνεται ότι η επίτευξη των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων του ΜΠΔΣ 2022-2025 στηρίζεται στην παραδοχή ότι η πανδημία είναι πλέον υπό έλεγχο και δεν θα απαιτηθούν νέα μέτρα περιορισμού της οικονομικής δραστηριότητας. Τυχόν αναζωπύρωση της πανδημίας από το φθινόπωρο θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε δυσμενέστερη πρόβλεψη των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών μεγεθών. Περαιτέρω, κρίσιμο στοιχείο για την απρόσκοπτη υλοποίηση του μακροπρόθεσμου δημοσιονομικού σχεδιασμού είναι η επαλήθευση του υποκείμενου μακροοικονομικού σεναρίου. Το ΜΠΔΣ 2022-2025 στηρίζεται στην υπόθεση μιας ισχυρής αδιατάρακτης ανάκαμψης για μια πενταετία. Επιπρόσθετα, κρίσιμα είναι και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της αναπτυξιακής διαδικασίας ούτως ώστε να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρησή της» αναφέρει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο που αναφέρει ότι οι φόροι για το εισόδημα προβλέπεται να φθάσουν στα 21,1 δις. ευρώ στο τέλος του 2025 από 17,9 δις. ευρώ2019 ( αύξηση 18,1%). Το 2020 οι φόροι υποχώρησαν εξαιτίας της πανδημικής κρίσης στα 15,3 δις. ευρώ ενώ η εκτίμηση για φέτος είναι ότι θα πέσουν ακόμη περισσότερο στα 14,5 δις. ευρώ.

Στην έκθεση, επίσης, του Δημοσιονομικού Συμβουλίου για το Μεσοπρόθεσμο επισημαίνεται ότι τόσο τα έσοδα όσο και οι δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν λιγότερο σε σχέση με το ονομαστικό ΑΕΠ, με αποτέλεσμα τα έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ να περιοριστούν σε 44,9% το 2025 έναντι 46,5% το 2019 και οι δαπάνες σε 43,4% το 2025 έναντι 45,3% το 2019.